ارتباط چاقی و کاهش حافظه در سالمندان

سالمند چاق و آلزایمر

ارتباط چاقی و کاهش حافظه در سالمندان

با ورود روش های درمانی پیشرفته و تولید داروهای جدید، امید به زندگی در نسل جدید افزایش یافته که نتیجه آن منجر به بهبود کیفیت زندگی در سالمندی و افزایش طول عمر گردیده است. اما یکی از مشکلات  دوران سالمندی زوال عقل و اختلالات شناختی است که طول عمر باعث گردیده است موارد ابتلا به زوال عقل یا آلزایمر را در طی سالهای اخیر بیشتر از گذشته شاهد باشیم. پژوهشهای اخیر نشان داده اند که ارتباط معناداری بین چاقی در سنین میانسالی  با این اختلالات ادراکی وجود دارد.

ارتباط چاقی و کاهش حافظه در دوران سالمندی

کاهش توانایی فرد در فراگیری موضوعات جدید با کاهش توانایی در به یادآوردن دانسته های قدیم را «اختلال حافظه» می نامیم. در افراد سالمند مبتلا به بیماری های تحلیل برنده مغز و اعصاب مثل «آلزایمر»، اختلالات حافظه وجود دارد.اما آیا در افراد سالمند طبیعی هم که به هیچ بیماری شناخته شده ای مبتلا نیستند ممکن است درجاتی از ضعف حافظه وجود داشته باشد؟

برای شناخت  بهتر علت ارتباط چاقی میانسالی و خطر  کاهش توانایی ادراکی- شناختی و زوال عقل در سالمندی ، محققین  از طریق اسکن (تصویربرداری عملکردی  به روش تشدید مغناطیسی )  توانایی شناختی  گروهی از میانسالان ( بین سنین 40-60 ) را بررسی کردند. بررسی نتایج این اسکن نشان دهنده پاسخ عملکردی ضعیف ناحیه ای از مغز (لب آهیانه ای تحتانی )در  افراد چاق بود. این افراد  همچنین نسبت به افراد با وزن نرمال و دچار اضافه وزن، حساسیت انسولین کمتری داشتند  که نشان می دهد توانایی   بدن آنها درمصرف گلوکز ضعیف است . در صورتیکه پانکراس نتواند انسولین کافی برای جبران کاهش مصرف گلوکز ترشح کند، حساسیت انسولین ضعیف می تواند در نهایت منجر به بیماری دیابت گردد.

مطالعات نشان می دهد که اختلال در  حساسیت انسولین  که معمولا با چاقی همراه است ، ممکن است نقش یک میانجی را در افراد چاق در میانسالی ایفا نماید که نتیجه آن بروز اختلال ادراکی –شناختی در  سالمندی  یا همان آلزایمر خواهد بود.  جالب آن که بر اساس نظر پزشکان آنچه در مورد حساسیت به انسولین اهمیت دارد قابلیت اصلاح پذیری آن بوسیله ورزش و رژیم غذایی است .

زنان مسنی که اضافه وزن دارند بیشتر دچار ضعف حافظه می شوند . نکته جالب آن است که این تاثیر در زنانی که چاقی گلابی شکل دارند (تجمع چربی بیشتر در اطراف ران) بیشتر از زنانی است که دچار چاقی سیبی شکل هستند (تجمع چربی بیشتر در ناحیه شکم ) که احتمالا این امر وابسته به نوع سلولهای چربی ذخیره شده در اطراف ران نسبت به دور کمر است.

زنان مسنی که اضافه وزن دارند بیشتر دچار ضعف حافظه می شوند . نکته جالب آن است که این تاثیر در زنانی که چاقی گلابی شکل دارند (تجمع چربی بیشتر در اطراف ران) بیشتر از زنانی است که دچار چاقی سیبی شکل هستند (تجمع چربی بیشتر در ناحیه شکم ) که احتمالا این امر وابسته به نوع سلولهای چربی ذخیره شده در اطراف ران نسبت به دور کمر است.

مطالعه نشان داد که با هر یک واحد افزایش در شاخص توده بدنیBMI سطح حافظه یک درجه کاهش می یابد . آزمایشات ذهنی فوق توسط تست حافظه ۱۰۰ نمره ای انجام گرفت. اضافه وزن و چاقی به طور کلی مضر می باشد، ولی چگونگی تاثیر آن دربدن با مکان ذخیره چربی در ارتباط مستقیم است. همان طور که پیش از این نیز ذکر شد، تجمع چربی در اطراف ران تاثیر تخریبی بیشتری برحافظه خانم ها دارد و احتمالا این امر وابسته به نوع سلولهای چربی ذخیره شده در اطراف ران نسبت به دور کمر است. حقیقت آن است که نمی توان محل تجمع چربی را تغییر داد ولی قاعدتا هر چه فرد دچار اضافه وزن نباشد و این چربی ذخیره کمتر باشد بهتر است.

اعتقاد دانشمندان بر آنست که چربی بدن احتمالا در تشکیل پلاک های مربوط به بیماری آلزایمر و یا مقاومت در مسیر خون رسانی به مغز تاثیرگذار است. غالبا سلولهای چربی در بدن هورمون سیتوکین ترشح می کنند. این هورمون التهابی بر عملکرد ذهنی تاثیرگذار است. دانشمندان پیش از این نیز به این امر واقف بودند که انواع مختلف سلولهای چربی، انواع متفاوتی از سیتوکین را تولید می کنند که تاثیرات متفاوتی نیز بر مقاومت انسولین، چربی خون و فشارخون دارند. یک سوال کلیدی این است که کدام نوع از سلول های چربی مضرتر بوده و چگونه بر عملکرد مغزی تاثیر می گذارند .

نکته: علاوه بر مضرات متعددی که پیش تر در ارتباط چاقی و بروز بیماریهای متابولیک شناخته شده اند، شواهد نوین علمی حاکی از آنند که چاقی و افزایش نمایه توده بدنی BMI، تاثیر منفی بر عملکرد مغز، بخصوص حافظه دارد. لذا توصیه می شود، در جهت زندگی سالم، کنترل وزن را برای بهبود حافظه مغزی در سالمندی جدی بگیرید.

 

 


خانم دکتر

مرکز پارسیان آوید توسط پرسنل با مدرک تحصیلی مرتبط و کارشناسی با سابقه ۲۵ سال خدمت در مراکز درمانی و حرفه ای زیر نظر وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی راه اندازی شده و با استفاده از تجربیات تخصصی و فوق تخصصی با اعزام نیروهای حرفه ای و آموزش دیده خود ، افنخار رضایتمندی شما برای مراقیت از عزیزانتان را جهت تامین نیازهای شما دارا می باشد

دیدگاه خود را بنویسید