التهاب مثانه (سیستیت)

التهاب مثانه

التهاب مثانه (سیستیت)

در التهاب مثانه یا سیستیت (Cystitis) لایه پوشاننده دیواره مثانه دچار التهاب شده و باعث می گردد که فرد دائماً نیاز به ادرار کردن داشته باشد و این ادرار کردن نیز دردناک خواهد بود. در اکثر موارد، این وضعیت بر اثر یک عفونت باکتریایی ایجاد می شود. التهاب مثانه (سیستیت) در خانها بسیار شایعتر از آقایان می باشد. حدود نیمی از تمام خانمها حداقل یکبار در طول زندگی شان دچار عفونت باکتریایی التهاب مثانه شده اند و بعضی از خانها نیز چندین بار دچار این مشکل شده اند. التهاب مثانه در مردان نادر می باشد و معمولاً همراه با یک بیماری در دستگاه اداری ایجاد می شود. در کودکان، التهاب مثانه (سیستیت) می تواند بر اثر یک مشکل آناتومیکی و یا ساختمانی باشد و می تواند باعث صدمه زدن به کلیه ها شود.

انواع التهاب مثانه

چندین نوع التهاب مثانه (سیستیت) وجود دارد. شایع ترین نوع التهاب مثانه، نوع باکتریایی آن می باشد که اغلب بر اثر باکتری اشریشیا (Escherichia coli ) ایجاد می شود. این باکتری به طور طبیعی در روده ها زندگی می کند. التهاب مثانه معمولاً وقتی رخ می دهد که این باکتری از سوراخ مقعد یا مهبل پیشابراه وارد مثانه می شود. اغلب این انتقال عفونت در هنگام فعالیت جنسی روی می دهد و یا در هنگامی که مقعد بعد از دفع مدفوع با روش غلطی و از عقب به جلو تمیز شود. خانمها بسیار بیشتر از آقایان در خطر ابتلاء به این عفونت هستند زیرا طول پیشابراه خانمها کوتاهتر از آقایان بوده وسوراخ پیشابراه در خانمها نزدیک مقعدشان می باشد. اگر در هنگام ادرار کردن، مثانه به طور کامل تخلیه نشود احتمال بروز التهاب مثانه نوع باکتریایی افزایش می یابد. تخلیه ناکافی مثانه در هنگام ادرار کردن باعث می شود که ادرار در مثانه باقی بماند و باکتریها محل مناسبی برای تکثیر خود در این ادرار به دام افتاده پیدا کنند. خانمها بعد از یائسگی بیشتر مستعد ابتلاءبه التهاب مثانه نوع باکتریایی هستند زیرا میزان هورمون استروژن آنها کاهش می یابد و باعث مر گردد که لایه پوشاننده دیواره پیشابراه آنها بیشتر مستعد عفونت شود. خانمهایی که برای جلوگیری از بارداری از دیافراگم و اسپرم کش استفاده می کنند بیشتر در خطر ابتلاء به این بیماری هستند زیرا دیافراگم که باید چند ساعت در داخل مهبل باقی بماند از تخلیه کامل مثانه جلوگیری می کند و کرمهای اسپرم کش هم ممکن است باعث تقویت رشد باکتریها در مهبل شوند.افرادی که به مرض قند مبتلاء هستند نیز به چند دلیل، بیشتر مستعد ابتلاء به التهاب مثانه می باشند. قند (گلوکز) موجود در ادرار این افراد باعث رشد و تکثیر باکتریها می شود. این افراد همچنین بدنشان ایمنی کمتری نسبت به عفونتها دارد و آخر اینکه، افراد دچار مرض قند (دیابت) ممکن است عصب مثانه شان  دچار آسیب شده باشد و به طور کامل نتوانند مثانه شان را از ادرار تخلیه نمایند. سایر بیماریهایی که می توانند از تخلیه کامل مثانه جلوگیری نمایند شامل بزرگ شدن پروستات و تنگی پیشابراه می باشند.

التهاب مثانه بینابینی یک التهاب نادر وطولانی مدت دیواره پوشاننده و بافت مثانه می باشد که ممکن است به بروز زخم در مثانه منجر شود. علت ایجاد این وضعیت مشخص نشده است.

نوعی التهاب مثانه وجود دارد که بر اثر تابش اشعه ای که در هنگام رادیوتراپی در بیمارانی که دچار سرطان پروستات، سرطان مثانه و یا سرطان دهانه رحم شده اند ایجاد می گردد.

بعضی از خانمها دچار تکرار ادرار کردن دردناک می شوند اما در ادرار آنها هیچ باکتری ای یافت نمی شود. این وضعیت را اصطلاحاً سندروم پیشابراهی می نامند. کبود شدگی های جزئی بعد از مقاربت جنسی گاهی اوقات به عنوان عامل ایجاد کننده این وضعیت شناخته می شود.

علایم اصلی تمام انواع  التهابهای مثانه شبیه هم بوده و شمامل موارد زیر می باشند:

  • درد سوزشی در هنگام ادرار کردن
  • تکرار ادرار و نیاز به دفع ادرار به طور فوری، که در هر بار دفع ادرار فقط کمی خارج می شود.
  • داشتن این احساس که مثانه آنها به طور کامل از ادرار تخلیه نشده است.

اگر علت التهاب مثانه یک عفونت باکتریایی باشد ممکن است موارد زیر نیز دیده شود:

  • درد و قسمت پایین شکم گاهی اوقات در قسمت پشت و کمر
  • تب و لرز

یک عفونت مثانه می تواند از مثانه بالا رفته و خود را به کلیه ها برساند و باعث بروز درد شدیدی در قسمت پشت شود. در بعضی از موارد شدید التهاب مثانه، از دست دادن کنترل به طور کامل و یا جزئی بر روی عملکرد مثانه می تواند بر اثر تحریک و التهاب عضلات دیواره مثانه روی دهد.

نحوه درمان التهاب مثانه

اگر شما دچار علایم التهاب مثانه شده اید به پزشکتان مراجعه نمایید. شما می توانید یا نوشیدن نیم لیتر آب در هر ساعت و به مدت چهار ساعت، باعث تسکین علایم التهاب مثانه شوید.

پزشک برای پیدا کردن شواهدی از وجود عفونت، اقدام به آزمایش ادرار خواهد نمود. در طی مدتی که منتظر جواب آزمایشگاه هستید، پزشک آنتی بیوتیک هایی تجویز خواهد نمود. تقریباً تمام التهاب های مثانه نوع باکتریایی را می توان با مصرف یک دوره آنتی بیوتیک درمان نمود. در خانمهایی که چندین بار دچار این مشکل شده اند و نیز آقایانی که فقط یکبار به این وضعیت دچار شده اند را باید بررسی بیشتری نمود که معمولاً از بررسی اورودینامیک و سونوگرافی دستگاه ادراری و گاهی اوقات سیستوسکوپی برای دیدن داخل مثانه استفاده می شود. اگر بعد از انجام این بررسی ها هیچگونه مشکل خاصی که باعث این التهاب مثانه شده باشد پیدا نشد، پزشک ممکن است برای جلوگیری از عود التهاب مثانه، به مدت طولانی آنتی بیوتیک با مقدار کم تجویز نماید. به خانمهایی کهدچار عودهای مکرر التهاب مثانه می شوند ممکن است توصیه شود که بعد از هر بار مقاربت جنسی یکبار آنتی بیوتیک را به مقدار زیاد مصصرف نمایند.

اگر در آزمایش ادرار هیچگونه عفونتی دیده نشد اما شما به طور مکرر دچار حملات درد در هنگام ادرار کردن می شوید و احساس ادرار کردن فوری و مکرر دارید پزشک ممکن است به وجود سندروم پیشابراهی در شما مشکوک شود. برای تسکین این وضعیت، ممکن است پزشک اقدام به گشاد کردن پیشابراه شما نماید که این کار را می توان در هنگام سیستوسکوپی انجام داد.

در بعضی از خانمهای یائسه، استفاده از کرمهای حاوی استروژن می تواند در تسکین علایم سندروم پیشابراهی کمک نماید.

اگر عود این بیماری ادامه داشت ممکن است که شما دچار التهاب مثانه بینابینی شده باشید. پزشک ممکن است با استفاده از سیستوسکوپی بخواهد داخل مثانه شما را ببیند و یک نمونه از بافت آن را بردارد. در صورتی که شما مبتلا به التهاب مثانه بینابینی شده باشید پزشک ممکن است روشی را پیشنهاد دهد که مثانه با استفاده از پر کردنان با آب، کشش پیدا می کند. این روش که تحت بیهوشی کامل انجام می شود اغلب باعث تسکین علایم التهاب مثانه می شود.

نحوه پیشگیری از التهاب مثانه باکتریایی

اگر شما قبلاً دچار التهاب مثانه باکتریایی شده اید، با انجام اقدامات زیر می توانید از عود مجدد آن جلوگیری نمایید:

  • روزی 2 تا 3 لیتر آب بنوشید. در هوای گرم حتی باید بیشتر از این مقدار آب بنوشید.
  • به طور مکرر و کامل اقدام به تخلیه مثانه نمایید.
  • مراقب بهداشت خود باشید. بعد از دفع مدفوع، برای تمیز کردن مقعدتان، همیشه از جلو به عقب اقدام به تمیز کردن آن نمایید تا از انتقال باکتریهای اطرافمقعد به پیشابراه جلوگیری شود.
  • قبل از اقدام به مقاربت جنسی، دستگاه تناسلی تان را خوب بشویید. مطمئن شوید که شریک جنسی تان نیز خود را خوب می شوید.
  • بلافاصله بعد از مقاربت جنسی به توالت رفته و ادرار نمایید.
  • برای جلوگیری از بارداریاز دیافگرام یا کرمهای اسپرم کش استفاده نکنید.

خانم دکتر

مرکز پارسیان آوید توسط پرسنل با مدرک تحصیلی مرتبط و کارشناسی با سابقه ۲۵ سال خدمت در مراکز درمانی و حرفه ای زیر نظر وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی راه اندازی شده و با استفاده از تجربیات تخصصی و فوق تخصصی با اعزام نیروهای حرفه ای و آموزش دیده خود ، افنخار رضایتمندی شما برای مراقیت از عزیزانتان را جهت تامین نیازهای شما دارا می باشد

دیدگاه خود را بنویسید