بیماری پارکینسون و پارکینسونیسم

بیماری پارکینسون و پارکینسونیسم

بیماری پارکینسون و پارکینسونیسم

بیماری پارکینسون بر اثر تحلیل رفتن سلولهایی در یک قسمت از مغز که به آن اصطلاحاً بازال گانگلیا گفته می شود ایجاد می گردد. بازال گانگلیا باعث کنترل حرکات نرم عضلات می شود. به طور طبیعی سلولهای موجود در بازال گانگلیا باعث کنترل حرکات نرم عضلات می شود. به طور طبیعی سلولهای موجود در بازال گانگلیا یک ماده شیمیایی به نام دوپامین ترشح می کنند که همراه با یم ماده شیمیایی دیگر به نام استیل کولین کنترل حرکات بدن را به دقت تنظیم می کنند. در بیماری پارکینسون میزان دوپامین نسبت به استیل کولین کاهش می یابد و  اثر بدی روی کنترل عضلات می گذارد.

از هر 200 نفر در بریتانیا بک نفر به بیماری پارکینسون مبتلا است. این بیماری بیشتر در افراد بالای 60 سال دیده می شود و در آقایان بیشتر از خانمها شایع می باشد. گرچه هنوز علت ایجاد بیماری پارکینسون شناخته نشده است اما عوامل ژنتیکی ممکن است در ایجاد آن دخیل باشند. حدود 30 درصد بیماران مبتلا به پارکینسون در یکی دیگر از اعضاء خانواده شان نیز این بیماری وجود دارد.

اگر بر اثر خوردن بعضی از داروها و یا وجود یک بیماری زمینه ای، علایمی مثل بیماری پارکینسون ایجاد شود به این وضعیت اصطلاحاً پارکینسونیسم گفته می شود. وارد آمدن ضربه های مکرر به سر و نیز مصرف بعضی از داروهای اعصاب که در درمان بیماری های شدید روانی تجویز می گردد ممکن است باعث بروز پارکینسونیسم شود.

علایم بیماری پارکینسون

علایم بیماری پارکینسون به تدریج و در طی چند ماه یا چند سال ایجاد می شود اما پارکینونیسم بر اساس علت ایجاد کننده آن می تواند به طور تدریجی و یا به طور ناگهانی بوجود بیاید. این علایم عبارتند از:

  • لرزش یک دست یا یک پا که بعد از مدتی هر دو دست یا هر دو پا را گرفتار می سازد. این لرزش معمولاً در حال استراحت فرد ایجاد می شود.
  • سفت شدن عضلات که باعث مشکل شدن حرکت می شود
  • کند شدن حرکات
  • کشیدن پا بر روی زمین در هنگام راه رفتن و عدم جرکت دستها در هنگام راه رفتن
  • بی حالت شدن صورت
  • حالت خمیده یا دولا بودن در هنگام ایستادن

همچنان که بیماری پیشرفت می کند، سفتی عضلات،  عدم تحرک و لرزشهای دائمی دستها ممکن است باعث مشکل شدن انجام کارهای روزانه فرد شود. صحبت کردن این افراد ممکن است آهسته و با تردید انجام شود و بلع غذا نیز برایشان دشوار شود. بسیاری از این افراد دچار افسردگی نیز می شوند. حدود 30 درصد مبتلایان به این بیماری در نهایت به بیماری زوال عقل گرفتار می گردند.

نحوه تشخیص

از انجایی که بیماری پارکینسون به طور تدریجی ظاهر می شود، اغلب امکان تشخیص فوری این بیماری وجود ندارد. پزشک فرد را معاینه نموده و ممکن است آزمایش هایی مثل انجام سی تی اسکن یا ام آر آی از مغز تقاضا کند تا سایر علل احتمالی ایجاد کننده این وضعیت کنار گذاشته شود. اگر یک علت زمینه ای خاص برای بروز این علایم پیدا شد مشکل شما پارکینسونیسم می باشد و نه بیماری پارکینسون.

نحوه درمان

هنوز هیچ درمان خاصی برای بیماری پارکینسون پیدا نشده است اما با استفاده از بعضی داروها، انجام فیزیوتراپی و به ندرت با انجام عمل جراحی می توان علایم این بمیاری را کمتر نمود. اگر شما به علت مصرف داروهایی دچار پارکینسونیسم شده اید پزشک ممکن است داروهای شما را تغییر دهد. معمولاً بعد از 8 هفته که از تغییر داروها گذشت علایم پارکینسونیسم نیز از بین می روند اما اگر این علایم باقی بمانند ممکن است لازم باشد که از داروهای ضد پارکینسون استفاده نمایید.

درمان دارویی:

در مراحل اولیه بیماری پارکینسون یعنی در هنگامی که هنوز علایم خفیف هستند ممکن است نیازی به مصرف دارو نباشد زیرا این داروها نمی توانند در سیر پیشرفت بیماری تغییری ایجاد نمایند. بعد از مدتی که علایم شدیدتر شدند برای تسکین علایم بیماری  و کاهش ناتوانی هایی که ایجاد می شود می توان از داروها استفاده نمود. این داروها با اصلاح مواد شیمیایی در مغز، کار خود را انجام می دهند که این کار با افزایش سطح دوپامین و یا جلوگیری از بعضی از اثرات استیل کولین صورت می پذیرد. انتخاب نوع دارو و مقدار دارویی که باید مصرف شود در هر بیماری متفاوت می باشد و بستگی به مشکلات آنها دارد.

اغلب یک داروی آنتی کلینرژیک مثل تری هگزی فنیدیل که نام تجارتی آن آرتان می باشد برای کاهش لرزش و سفتی  بدن تجویز می گردد. مصرف داروهای کولینرژیک می توانند به مدت چندین سال موثر واقع شوند اما باعث عوارضی مثل خشکی دهان، تاری دید و ایجاد اشکال در دفع ادرار می شوند.

درمان اصلی بیماری پارکینسون با داروی لوودوپا انجام می شود که باعث افزایش میزان دوپامین در مغز می گردد. علایم و مشکلات عمده بیماری پارکینسون مثل مشکلات حرکتی با استفاده از داروی لوودوپا کنترل می گردد اما در ابتدای مصرف این دارو ممکن است عوارض جانبی مثل تهوع و استفراغ نیز ایجاد شود. به همین خاطر، مقدار این دارو کم کم افزایش داده می شود و معمولاً هماره با این دارو نیز ار داروهای دیگری مثل کاربی دوپا یا بنسرازید استفاده می شود تا مقدار لوودوپا را تا حدی که لازم است کاهش دهند. با اینحال بعضی از بیماران دچار حرکات پرشی یا پیچشی می شوند که به خاطر عوارض جانبی این درمان می باشد. داروی اوودوپا معمولاً برای دو تا پنج سال موثر می باشد اما مصرف طولانی مدت آن ممکن است همراه با تغییرات ناگهانی در علایم شود که به آن اصطلاحاً روشن-خاموش شدن اثر اوودوپا می گویند. بیمارانی که دچار این وضعیت می شوند مدتی دارای حرکت طبیعی هستند اما به ناگهان دچار ضعف و اشکال در حرکت کردن می شوند. هنگامی که داروی اوودوپا دیگر تاثیری ندارد، داروی سلیجیلین که باعث افزایش خفیف فعالیت دوپامین در مغز می شود ممکن است تجویز گردد. از سایر داروها مثل داروی بروموکریپتین نیز ممکن است استفاده شود. این داروها ممکن است باعث گیجی، بروز حالت توهم و گاهی اوقات رفتارهای پرخاشگرایانه شود. گرچه هنوز هیچ دمران موفقیت آمیزی برای تسکین علایم بیماری پارکینسون وجود ندارد اما داروهای جدیدتر و موثرتر در حال بررسی هستند.

فیزیوتراپی: برای کمک به مشکلات حرکتی بیمار، انجام فیزیوتراپی ممکن است سودمند باشد. همچنین برای بهبود مشکلاتی که در صحبت کردن این افراد ایجاد می شود، انجام گفتار درمانی نیز موثر می باشد. اگر در انجام کارهای خانه با مشکل مواجه هستید، با استافده از توصیه هایی که متخصصین کاردرمانی مطرح می کنند می توانید با این مشکلات کنار بیایید.

عمل جراحی: بیماران جوانتر که لرزش آنها را نمی توان با استفاده از داروها کنترل نمود ممکن است نیاز به عمل جراحی داشته باشند. در عمل جراحی، آن قسمت از مغز که باعث بروز لرزش می شود از بین برده می شود.


خانم دکتر

مرکز پارسیان آوید توسط پرسنل با مدرک تحصیلی مرتبط و کارشناسی با سابقه ۲۵ سال خدمت در مراکز درمانی و حرفه ای زیر نظر وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی راه اندازی شده و با استفاده از تجربیات تخصصی و فوق تخصصی با اعزام نیروهای حرفه ای و آموزش دیده خود ، افنخار رضایتمندی شما برای مراقیت از عزیزانتان را جهت تامین نیازهای شما دارا می باشد

دیدگاه خود را بنویسید