حق سالمند چیست؟

حق سالمند

حق سالمند چیست؟

حق بزرگسال(سالمند) آن است که حرمت و احترام سن او را نگهداری و اگر از اهل فضیلت در اسلام بود او را مقدم دانسته و حق تقدم او در اسلام را بزرگ داشته و ارج بنهی و به هنگام مشاجره و منازعه از تقابل و ستیزه جویی با او خودداری کنی و در راه رفتن بر او پیشی نگیری و جلوتر از او نروی و او را نادان مپنداری، و اگر او نسبت به تو بنادانی عمل کرد، تحمل کنی و او را بخاطر حق تقدم در اسلام و سنش، تکریم و احترام کنی، زیرا حق سن به اندازه حق تقدم در اسلام است، ولاقوه الا بالله.

حق سالمندان

آداب کلی در اسلام از آن جهت اهمیت می یابد که اولاً واقعگرایانه و ثانیاً آمیخته با حکمت است و درعین حال از دقت لازم در حفظ انسجام و یکپارچگی افراد جامعه برخوردار بوده و موجب تقویت پیوندهای همبستگی و تعاون برحسب موقعیت و توانایی هر شخص می شود.
وجود تفاوت های سنی امری طبیعی است و جزو ذات انسان بشمار می رود. چراکه مرور زمان به عنوان یک واقعیت حاکم، وظیفه خود را انجام می دهد و هیچ گریزی هم از آن نیست. سنت طبیعت هم براین قرار گرفته که انسان در جامعه ای زندگی کند که در آن هم بزرگسالان مسن باشند و هم خردسالان کوچک.
اسلام با آموزه ها، آداب و اخلاقیات خود، تمام رده های سنی جامعه را مورد توجه قرار می دهد و با تنظیم زندگی مردم، اتحاد و همبستگی اقشار مختلف را حفظ کرده و حقوق هر یک از آنها را محترم می شمارد و از هرگونه بی بند و باری و از هم گسیختگی اخلاقی و رفتارهای خود محورانه بازمی دارد.
بطور کلی تمامی رهنمودها و توصیه های دین اسلام هدفی جز ترقی و تمدن اجتماعی و ارتقاء و تکامل فردی را دنبال نمی کند.
وقتی در احادیث پیامبر(ص) و روایات اهل بیت(ع) دقت می کنیم درمی یابیم حقوقی را که اسلام درمورد بزرگسالان و سالمندان برعهده کوچکترها نهاد، مبتنی بر چندین عامل است:
۱) نخست تجربیات ارزشمندی که افراد مسن کسب کرده اند،
۲) دوم نفس تفاوت در سن به عنوان پدیده ای که باید مورد توجه قرار گیرد
۳) سوم عوارض ناشی از بالا بودن سن همچون ضعف و سستی و بی حالی است. این عوامل حقوقی را ایجاب می کند که متناسب با مرحله سالمندی و سالخوردگی است.
ـ عباده بن صامت می گوید: رسول خدا(ص) فرمود: «کسی که به بزرگترها احترام نکند و به کوچکترها شفقت و مهربانی نورزد و قدر و ارزش علما را پاس ندارد، از امت من نیست.
این حدیث بخوبی گویای آن است که احترام و تکریم باید از سوی کوچکتر نسبت به بزرگتر صورت گیرد. البته تکریم و احترام، مصادیق بیشماری در زندگی دارد.
ـ در حدیثی از علی(ع) روایت شده که به فرزندانش توصیه کرد: «فرزندان من! بزرگترهایتان به کوچکترهایتان نیکی کنند و کوچکترهایتان به بزرگترهایتان مهربانی ورزند.»
واژه نیکی، از مفاهیمی است که مصادیق و جلوه های متعددی دارد و علما و حکما و خردمندان سفارشات خود را بر این مبنا بیان داشته اند. می گویند قیس بن عاصم (از حکما و خردمندان عرب صدر اسلام) هنگام مرگ، فرزندانش را جمع کرد و به آنان گفت: فرزندان من! این سفارش را از من بپذیرید که هیچ کس خیرخواه تر از من به شما نیست. اگر من از دنیا رفتم بزرگترهایتان را برای خود حاکم و رئیس انتخاب کنید و کوچکترها را به ریاست برنگزینید که در غیر این صورت مردم نسبت به بزرگترهای شما جسارت و گستاخی می ورزند و آنان را مورد اهانت قرار می دهند.
بطور کلی بزرگترها و افراد کهنسال به لحاظ پختگی و دارا بودن تجربیات در عرصه زندگی، دارای حق ریاست و سرپرستی هستند، مگر آنکه کوچکترها بخاطر ویژگی خاصی بر آنان تفوق داشته باشند که این، امر دیگری است.
اگر بزرگترها پا به سن کهنسالی و پیری و ضعف جسمانی بگذارند حق آنان بر کوچکترها آن است که به آنها رسیدگی و توجه و یاری کنند.
ـ رسول خدا(ص) فرمود: «سه کس را موردبی احترامی قرار نمی دهد، مگر منافق و دورو: پیرمردان و کهنسالان مسلمان، عالمان و امام و رهبر عادل».
با نگاهی به آنچه در رساله حقوق درخصوص حق بزرگسال و افراد مسن آمده روشن می شود که یکی از حقوق آنها این است که شخص به هنگام مجادله و منازعه و جر و بحث با آنان، داوطلبانه از این کار صرف نظر کند، از دیگر حقوق آنان این است که هنگام راه رفتن به خاطر احترام و تکریم آنان، حق تقدم آنها رعایت شود.


خانم دکتر

مرکز پارسیان آوید توسط پرسنل با مدرک تحصیلی مرتبط و کارشناسی با سابقه ۲۵ سال خدمت در مراکز درمانی و حرفه ای زیر نظر وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی راه اندازی شده و با استفاده از تجربیات تخصصی و فوق تخصصی با اعزام نیروهای حرفه ای و آموزش دیده خود ، افنخار رضایتمندی شما برای مراقیت از عزیزانتان را جهت تامین نیازهای شما دارا می باشد

دیدگاه خود را بنویسید