رتینوپاتی دیابتی

رتینوپاتی دیابتی

رتینوپاتی دیابتی

اگر مبتلا به بیماری دیابت هستید، بدن شما قادر به مصرف و ذخیره سازی مناسب قند نمی باشد. از سوی دیگر سوح بالای قند خون، باعث صدمه به عروق شبکیه چشم نیز می شود. شبکیه لایه ای عصبی در عقب کره چشم است که امواج نورانی را دریافت و تصویر اشیاء را به مغز ارسال می کند. آسیب عروق شبکیه رتینوپاتی دیابتی نامیده می شود.

اثرات دیابت بر روی چشم

انواع رتینوپاتی دیابتی

دو نوع رتینوپاتی دیابتی وجود دارد که عبارتد از :

  • رتینوپاتی دیابتی بدون رگ زایی: که در واقع شامل مراحل اولیه رتینوپاتی می باشد. در این مرحلهف ترشح خون یا مایع از عروق باریک شبکیه، بعث تورم و رسوب اگزودا در شبکیه می شود. این نوع رتینوپاتی در مراحل نخست، تأثیری بر بینایی بیمار ندارد، مگر اینکه در ناحیه مرکز شبکیه (ماکولا) ایجاد شده باشد.
  • رتینوپاتی دیابتی هرماه را رگ زدایی: این مرحله با ظهور رگ های جدید در شبکیه که رگ زایی نامیده می شود، آغاز می گردد. عروق جدید، نه تنها قادر به تأمین خون مورد نیاز شبکیه نیستند، بلکه به علت ساختمان غیر طبیعی و محل قرارگیری، می توانند موجب خونریزی و ایجاد کشش بر روی شبکیه و جداشدگی شبکیه شوند.

تشخیص رتینوپاتی دیابتی

تنها راه بررسی و تشخیص اثرات دیابت بر روی چشم ها، معاینه چشم پزشکی می باشد. حتی قبل از این که دید تحت تأثیر قرار گیرد، چشم پزشک قادر به تشخیص و درمان بیماری است.

اگر چشم پزشک متوجه علائم رتینوپاتی شود، ممکن است آزمایشات اختصاصی تری از جمله انواع عمس رنگی از شبکیه همچون آنژیوگرافی فلورسئین را در خواست کند. در این آزمایشات داروی خاصی به عنوان ماده حاجب یا رنگی از طریق بازو تزریق می شود و با عکس های گرتفه شده، تشخیص شدت بیماری و میزان آسیب به عروق، امکان پذیر است.

با روش عکسبرداری ویژه ای به نام OCT می توان افزایش ضخامت یا تورم ناحیه مرکزی شبکیه (ماکولا) را نیز اندازه گیری کرد و به علت آن (از جمله کشش وارد شده به آن ناحیه) پی برد.

درمان رتینوپاتی دیابتی

بهترین راه درمان این بیماری، جلوگیری از پیشرفت رتینوپاتی تا حد ممکن است. کنترل دقیق قندخون به طور معنی داری باعث کاهش خطر نابینایی ناشی از رتینوپاتی دیابتی در دراز مدت می شود. در صورت وجود فشارخون بالا و یا مشکل کلیوی، درمان هم زمان باید صورت پذیرد.

جراحی لیزر

جراحی لیزر معمولاً در موارد ورم ماکولا، رتینوپاتی همراه با رگ زایی و گلوکوم (آب سیاه) ناشی از رگ زایی توصیه می شود.

در ورم ماکولا، لیزر بر روی بخش اسیب دیده شبکیه در ماکولا تابانده می شود تا از میزان مایع خارج شده (اگزودا) بکاهد. هدف اصلی از درمان، جلوگیری از سیر پیشرونده کاهش دید وقوع نابینایی در آینده است. به همین دلیل در صورت وجود ورم ماکولا، لازم است قبل از تشدید کاهش بینایی، لیزر درمانی انجام شود. دستیابی به دید کامل در افرادی که در اثر ورم  ماکولا، دچار تاری دید شدهاند، تقریباً غیر ممکن است. در رتینوپاتی دیابتی همراه با رگ زایی، لیزر بر روی تمامی بخض های شبکیه به جز ماکولا تابانده می شود (لیزر درمانی پان رتینال). این لیزر درمانی باعث جلوگیری از پیشرفت رگ زایی در شبکیه شده و در عین حال از بروز احتمالی خونریزی زجاجیه و اختلالات شبکیه در آینده جلوگیری می کند. ممکن است برای برخی از بیماران، چنیدن مرتبه  لیزر  درمانی هم ضروری باشد. جراحی لیزر معمولاً دید بیمار دیابتی را بهبود نمی بخشد، بلکه فقط از بروز نابینایی در آینده جلوگیری می کند. البته در مواردی همچون خونریزی زجاجیه، با کاهش خونریزی می تواند موجب بهبود دید بیمار هم بشود.

تزریق داخل چشمی داروها

گاهی برای کاهش ورم شبکیه و یا کنترل رگ زدایی لازم است داروهایی به داخل چشم تزریق شود. این داروها معمولاً به طور مؤثری موجب کنترل بهتر رتینوپاتی دیابتی می شوند و در مواردی لازم است پس از مدتی تزریق تکرار شود. این داروها معمولاً به طور مؤثری موجب کنترل بهتر رتینوپاتی دیابتی می شوند و در مواری لازم است پس از مدتی تزریق تکرار شود. تزریق داخل چشمی باید در شرایط خاص و استریل انجام گیرد.

تخلیه زجاجیه (ویکترکتومی)

در رتینوپاتی همراه با رگ زایی ممکن است چشم پزشک ویترکتومی را توصیه کند. در این جراحی، زجاجیه که پر از خون شده تخلیه می شود و مایع شفافی جایگزین آن میگردد. در مواردی که رتینوپاتی دیابتی منجر به جداشدگی شبکیه شده باشد، تنها راه درمان، انجام ویترکتومی است.

آیا جلوگیری از نابینایی امکان پذیر است؟

لازم است بدانید که با توجه با روش های نوین تشخیص و درمان، فقط درصد کمی از مبتلایان به رتینوپاتی ازز مشکلات شدید بینایی رنج می برند. تشخیص زود هنگام رتینوپاتی دیابتی، بهترین مانع در مقابل ایجاد نابینایی است.

مایعات چشم پزشکی در چه زمانی باید انجام شود؟

افراد مبتلا به دیابت باید حداقل سالی یک بار تحت معاینه چشم پزشکی قرار گیرند. البته ممکن است معاینات مکرر چشم پزشکی بعد از تشخیص رتینوپاتی لازم باشد. خانم های حامله ای که مبتلا به دیابت هستند باید در سه ماهه اول حاملگی توسط چشم پزشک معاینه شوند، زیرا رتینوپاتی طی دوران حاملگی سیر پیشرفت سریع تری دارد. اگر برایدریافت عینکنیاز به معاینه چشم پزشکی دارید، باید چند روز قبل از مراجعه به چشم پزشک، قند خون خود را به طور دقیق کنترل کنید، زیرادر دوره ای که قند خون در محدوده طبیعی نباشدف بینایی افت کرده  و ممکن است نمره عینک دچار تغییر موقت شود. به خاطر دشاه باشید که تغییرات سریع  در قند خون، حتی در صورتی که رتینوپاتی نداشته باشید، می تواند باعث نوسان در بینایی هر دو چشم شود.

وقتی که دیابت برای اولین بار تشخیص داده ش، لازم است معاینه چشم پزشکی به صورت زیر انجام شود:

  • 5 سال بعد از تشخیص بیماری؛ اگر سن بیمار کمتر از 29 سال است.
  • در اولین زمان بعد از تشخیص بیماری؛ اگر سن بیمار 30 سال یا بیشتر است.

و به خاطر داشته باشید که:

دیابت می تواند اثرات بدی روی سلامتی شما داشته باشد؛ پس در صورت ابتلا به دیابت، نکات زیر را به خاطر بسپارید:

  • کنترل منظم و دقیق قند خونف فشار خون و چربی خون
  • اجرای دقیق دستورات پزشک
  • کنترل روزانه قند خون
  • تلاش برای رسیدن به وزن ایده آل
  • فعالیت بدنی منظم و مناسب
  • پرهیز از استعمال دخانیات

خانم دکتر

مرکز پارسیان آوید توسط پرسنل با مدرک تحصیلی مرتبط و کارشناسی با سابقه ۲۵ سال خدمت در مراکز درمانی و حرفه ای زیر نظر وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی راه اندازی شده و با استفاده از تجربیات تخصصی و فوق تخصصی با اعزام نیروهای حرفه ای و آموزش دیده خود ، افنخار رضایتمندی شما برای مراقیت از عزیزانتان را جهت تامین نیازهای شما دارا می باشد

دیدگاه خود را بنویسید