بلاگ

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل : در بین بیماران این کلمه خیلی به گوش ما خورده که سکته مغزی کرده ام یا یکی از آشنایان می گوید که شخصی از خانواده این مشکل را پیدا کرده است.

بیاییم در ابتدای امر بدانیم که سکته مغزی چیست؟

شاید برخی از شما عزیزان بیماری با این مشکل را داشته باشید و به دنبال پرستاری مناسب برای نگهداری از این نوع بیمار را بخواهید اما نمیدانید که این پرستار بیمار باید چه دانشی و مهارت ها و وظایفی باید داشته باشد؛ پس با مطالعه این مقاله میتوانید بهترین پرستار را استخدام نمایید.

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل :

سکته مغزی چیست؟

نوعی از اختلال نورولوژیک ناگهانی است که ناحیه دچار سکته با مشکل خونرسانی مواجه می شود (خونرسانی به آن مختل می شود و این به دلیل وجود لخته خونی در شریان ها است که جلوی خونرسانی را گرفته است (سکته مغزی ایسکمیک) و یا پارگی رگ های خونی در مغز و نرسیدن خون به بخشی از مغز (سکته مغزی هموراژیک) که نهایتا در چند دقیقه باعث مردن سلول های مغز و در نهایت ایجاد سکته می شود.

در تعریفی ساده تر اگر خونرسانی به قسمتی از مغز دچار اختلال شود و متوقف شود، آن قسمت از مغز دیگر نمیتواند عملکرد طبیعی که باید انجام دهد را داشته باشد، به این حالت اصطلاحاً سکته مغزی می گویند.

سکته مغزی در مردان بیشتر از زنان است.

معمولاً قبل از اینکه سکته بروز دهید هیچ علائم هشدار دهنده ای ندارد و یا این علائم خیلی جزئی هستند و سکته به یکباره اتفاق می افتد.

هنگامی که شخصی دچار سکته شد باید فورا در بیمارستان بستری شودتا از بروز صدمات بیشتر و دائمی به مغز و بدن جلوگیری شود.

 

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل

عوارض ایجاد شده توسط سکته مغزی بسته به محل سکته و بافت های درگیر شده با آن بستگی دارد.

این عوارض می تواند جزئی مانند تاری موقت و گذرا دید و یا عوارض دائمی مانند فلج شدن قسمت هایی از بدن و یا مرگ باشد.

اگر در طول 24 ساعت این علائم از بین بروند به این وضعیت اصطلاحاً حمله ایسکمی گذرا می گویند، و این سکته گذرا خبر و هشداری از سکته بزرگتری با صدمات بیشتر در آینده را می دهد.

دومین علل مرگ ومیرانسان ها در سرتاسر دنیا سکته مغزی می باشد و اولین دلیل از کارافتادکی، ولی در کشورهای  پیشرفته سومین دلیل مرگ و میر است و با گذشت زمان و در آینده ای نه چندان دور با پیر شدن این اجتماع دوباره دومین علت خواهد بود.

آماری که برای سکته مغزی در ایران اعلام شده آمار خوشایندی نیست، به این دلیل که پزشکن می گویند سن سکته در ایران 10 سال پایین تر از سایر کشور های دیگر میدانند و دلایل آن نیز : مصرف بیش از اندازه نمک و چربی، مصرف دخانیات، بی تحرکی و ورزش نکردن، چاقی و در کل رژیم نامناسب غذایی می دانند.

براساس آمار های میدانی توسط محققان سکته در مردان ایرانی 25 درصد بیشتر از خانم ها در ایران می باشد.

دبیر انجمن سکته مغزی دومین عامل مرک و میر ایران و کشورهای در حال توسعه را سکته مغزی می داند.

نتایج جالبی از پژوهش های صورت گرفته وجود دارد که افرادی که به زبان دومی تسلط دارند با  اینکه از لحاظ سلامت فیزیکی بی ارتباط به نظر می رسد ولی این مهارت از مغز در مواجهه با صدمات وانگر در رابطه با مغز محافظت بیشتری انجام می دهد، و احتمال بهبودی این افراد و درمانشان در صورت سکته دو برابر بیشتر از دیگر افراد است و فقط به دلیل سخن گفتن به دو زبان که مهارت دارند.

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل :

درجه بندی سکته مغزی

سکته مغزی به گزارش  web md  به سه دسته تقسیم می شود که با توجه به شدت عوارض و صدمات و خطرات نامگذاری شده است.

 

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل :

انواع مختلف سکته مغزی

85% از سکته هایی که رخ می دهد بر اثر بسته شدن و یا لختگی در یکی از شریان های مغزی می باشد (ترومبوز که مهم ترین دلیل تشکیل آن آزار آندوتلیوم است) که به آن سکته مغزی ایسکمیک می گویند.

ترومبوز مغزی یعنی همان لخته خون در یک شریان مغزی در اکثر موارد باعث سکته شده، از موارد دیگری که باعث ایجاد سکته می شود میتوان به آمبولی مغزی و خونریزی مغزی اشاره کرد.

آمبولی مغزی زمانی رخ می دهد که تکه ای از لخته خون ایجادی در قسمتی دیگر از بدن مانند قلب و یا رگ اصلی گردن ساخته شده، خور را از راه جریان خون به یکی از شریان های خون رسان مغزی می رسد و در آنجا گیر می کند. کسانی که مبتلا به رماتیسم و بیماری های قلبی که ریتم و ضربان قلبشان با مشکل است.

یک چهارم سکته ها بر اثر آمبولی مغزی رخ می دهد. حدوداً 15% سکته های مغزی نیز بر اثر خونریزی مغزی بروز می دهند که به دلیل پارگی یکی از شریان های مغزی ایجاد می شود.

دیگر دلایل سکته مغزی ضخیم و سخت شدن دیواره رگ های خونی بدن است. کلسیم، چربی، کلسترول و … اضافی بدن که باعث ایچاد و ساخته شدن پلاکت شده و انعطاف پذیری رگ های خونی را از بین می برند.

دلیل اصلی سکته های مغزی هموراژیک در بسیاری از موارد بر اثر توجه و درمان نکردن فشار خون بالا است که باعث انفجار (ترکیدگی) یکی از رگ های خونی ضعیف است. در برخی موارد اشخاصی که علایم خبردهنده ای مثل سر درد  وتشنج دارند که باعث پارگی رگ های خونی مغز می شود.

پژوهشگران و محققان آلمانی نوعی پروتئین در عروق مغزی را کشف کرده اند که باعث تاثیر بر خطر ابتلا به سکته مغزی می شود.

دیواره مویرگ های مغز با مویرگ های قسمت های دیگر بدن متفاوت است و بجای تغذیه از نشت غیر فعال مواد غذایی از مویرگ ها، به طور فعالانه از مولکول هایی که از عروق خونی جابجا می شوند تغذیه می کنند.

سد مویرگی مغز به دلیل وشیفه ونقش حفاظتی بسیار مهم است و در صورت بروز اختلال در آن باعث سکته مغزی می شود.

سکته مغزی ایسکمیک

شایع ترین نوع سکته مغزی، ایسکمیک نامیده می شود. از هر 10 نفری که سکته می کنند تقریبا 9 نفر در این گروه قرار می گیرند.

علت این سکته، لخته خون ایجاد شده در رگ درون مغز است.

امکان دارد این لخته خون در قسمت های دیگر بدن باشد که گسترش یافته و به وسیله رگ های بدن به شیار های مغز برسد.سرخرگ مسئول انتقال خون به مغز است و اگر این سرخرگ بسته شود باعث این سکته می شود.

دلایل بسته شدن رگ های خونی :

  • کلسیم، چربی، کلسترول و … اضافی بدن که باعث ایچاد و ساخته شدن پلاکت شده و انعطاف پذیری رگ های خونی را از بین می برند (آترواسکلروز) .
  • مبتلا به رماتیسم و بیماری های قلبی که ریتم و ضربان قلبشان با مشکل است.
  • دلایلی که باعث افزایش احتمالی سخت شدن شریانها (تصلب شرایین) می شود از قبیل : مصرف بیش از حد چربی در رژیم غذایی، دیابت و وجود مقدار زیادی چربی در خون.

 

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل:

سکته مغزی هموراژیک

این نوع سکته زمانی که یک رگ خونی در مغز شخصی پاره می شود و باعث خونریزی مغزی می شود رخ می دهد.

یکی از سکته های نادر و مرگ بار این نوع سکته مغزی است.

این نوع سکته زمانی بروز می کند که یکی از رگ های ضعیف در مغز منفجر بشود و خونریزی شدید رخ بدهد که متوقف کردن آن بسیار سخت و دشوار است.

زمانی که یک رگ خونی پاره و یا منفجر می‌شود، دیگر حس به سلول‌های مغزی نمی‌رسد، به علاوه نشت خون (خونریزی) از رگ پاره شده، می‌تواند به بافت مغزی صدمات جدی وارد نماید.

حمله ایسکمیک گذرا

وقتی شخصی می گوید که سمته مقزی ناقص کرده ام این اصطلاح گفته می شود؛ این سکته بر اثر گرفتگی رگ خونی رخ می دهد. حمله ایسکمی اگر چه گذرا است و اگر چه باعث آسیب دائمی مغز نمی شود، ولی باعث بوجود آمدن علادم سکته مغزی می شود که از چند دقیقه تا چند ساعت طول می کشد، که نباید از این حالت به عنوان سکته مغزی چشم پوشی کنید.

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل:

علائم سکته مغزی

در اکثر مواردی که افراد سکته می کنند علائم بعد از چند ثاینه و یا نهایتا چند دقیقه خود را نشان می دهند. بسته به قسمتی از مغز که دچار سکته مغزی شده است این علادم و مکان های دچار آسیب شده فرق دارد.

این علائم و مکان ها میتواند از قبیل :

  1. عدم و نداشتن تعادل و لنگ زدن (آتاکسی)
  2. ضعف و کرختی پاها و بازوها و صورت مخصوصا در یک طرف بدن (همی پارزی)
  3. فلج پاها و بازوها و صورت در همان سمت بدن (همی پلژی)
  4. اشکال در خوردن و آشامیدن کلا بلع (دیس فاژی)
  5. اختلال در درک کلام و مفاهیم و یا تکلم (دیس آرتری)
  6. دو بینی و یا تاری دید ی از دست دادن بینایی بیشتر در یک چشم
  7. اشکال در ئرک موقعیت و وضعیت و یا سوزش و کرختی در بعضی از قسمت های بدن.
  8. سردرد های ناگهانی و شدید که ممکن است بلافاصله بعد از بروز آن فرد بیهوش شود.
  9. سقوط های ناگهانی بر اثر سرگیجه های بدون دلیل
  10. از دست دادن حافظه های کوتاه مدت و یا بلند مدت و اختلال در قضاوت
  11. بی اختیاری در ادرار و مدفوع
  12. عدم توانایی دز انجام دادن حرکت های ظریف و کوچک
  13. درک و فهمیدن برخی کلمات که دیگران می گویند.

اگر شدت بروز سکته مغزی بالا باشد قسمت هایی از مغز که وظیفه کنترل فشار خون و تنفس را بر عهده دارند ممکن است با مشکلاتی روبرو  شود و روند طبیعی خود را از دست بدهد و یا اینکه شخص به کما رفته و نتایج مرگباری را به همراه داشته باشد.

 

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل

آزمایش FAST برای تشخیص سکته مغزی

برای تشخیص اینکه فردی دچار سکته شده یا نه پزشک آزمایشی را انجام می دهد تا متوجه این موضوع بشوند و احتیاجی به تجهیزات خاصی ندارد .

F همان (Face) صورت است. پزشک از شخص می خواهد لبخند بزنید. پزشک می بیند که آیا آب دهانتان از یک طرف تراوش می کند.

A همان (Arms) بازوها است. پزشک از شخص می خواهد بایستید. پزشک می بیند که آیا یک طرف بدنتان رو به پایین است.

S همان (Speech) صحبت کردن است. پزشک از شخص می خواهد یک جمله ساده را چند بار تکرار کند. پزشک می بیند که آیا شما دارای مشکل حرف زدن هستید و یا کلمه ای را جا می اندازید.

T همان (Time) است. زمان بسیار مهم است. اگر هر کدام از این علائم را دارید، باید فورا تحت درمان قرار بگیرید.

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل :

روش های درمانی سکته های مغزی خفیف

تجویز پزشک برای استفاده از داروی rtPA  که این دارو حدود 16 سال است در اکثر کش.رها مورد استفاده قرار می گیرد و روش نسبتا قدیمی تر از درمان های سرخرگی داخل سرخرگی است از حدودا هشت سال است مورد استفاده قرار می گیرد.

روش های درمانی داخل رگی سکته مغزی خفیف

این روش  (درمان داخل رگی) باعث تحولی بزرگ در درمان این بیماری شده است.

بعد از معرفی rtPA  وریدی، درمان داخل سرخرگی به صورت تزریق rtPA  و داروهای هم خانواده آن مطرح و مورد استفاده قرارگرفته است؛ و باعث بهبود زیادی در این زمینه شده است و با پیشرفت ها در زمینه های مختلف و با کمک لوازم جدید برای خارج کردن لخته خون های ایجاد شده در داخل رگ مغز یا برای برطرف کردن رگ های انسدادی که باعث سکته مغزی شده است بکار گرفته می شود.

 درمان سکته مغزی با طب سنتی (گیاهی و خانگی)

کارشناسان طب سنتی روش های درمانی مختلفی برای درمان حالات بعد از سکته ارائه کرده اند؛ که متداولترین این روش ها زالو درمانی است.

به این صورت که بیمار را در همان چند روز اول بعد از سکته بسته به توان بیمار پشت هر گوش آن تا 10 عدد زالو که باز درشتی و ریزی آن به توان بیمار بستگی دارد.

این روش درمانی در اکثر مواقع باعث ذفع عوارض ایجاد شده توسط سکته همچون بی حسی و فلج اندام ها و برگشتن هوشیاری به بیمار می گردد. و در برخی از موارد بیمار ظزف چند روز به حالت اول بر می گردد.

روش دیگر نیز فسد از پشت گوش و زبان بیمار است که باید شخصی با تجربه کافی این امر را انجام دهد.

 

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل

گیاهان مناسب برای درمان و پیشگیری از سکته مغزی

زرد چوبه: ماده ای به نام کورکومین در زردچوبه است که باعث جلوگیری لخته شدن خون می دشود و دیگر فواید آن ضد التهاب قوی محسوب می شود.

زنجبیل: گیاهیست که رقیق کننده خون و جلوگیری از لخته شدن خون را انجام می دهد و همچنین باعث کاهش کلسترول خون و گردش خون را بهبود داده.

سیر: یکی از گیاهانی است که باعث کاهش فشار خون و کلسترول موجود در خون می شود و مانع از سکته مغزی ایسکمیک که لخته خون و یا چربی باعث آن شده است می کند؛ خواص دیگر آن بعنوان یک ضد انعقاد خون کارایی دارد.

جینکو بیلوبا: خواص این گیاه این است که جلوگیری از لخته شدن خون و باعث افزایش خونرسانی به مغز می شود، که به عنوان پیشگیری مننده و درمان سکته مورد استفاده قرار می گیرد.

و مانع تشکیل رادیکال های آزاد می شود.

مواد غذایی که باعث سکته مغزی می شوند

مصرف بیش از اندازه و بی رویه نمک که فشتر خون را بالا می برد.

کالری بیش از حد که باعث چاقی می شود.

با رژیم غذایی مناسب متشکل از سبزیجات، میوه ها، ماهی و غلات سبوس دار می توانید از بروز سکته تا حد زیادی جلوگیری کنید.

 

برای مراقبت از بیمار سکته مغزی میتوان هم در بیمارستان و هم در منزل صورت بگیرد. مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل شرایطی را می طلبد که با ایجاد آن شرایط میتوان این مراقبت را انجام داد.

در کل چع در بیماریتان و چه مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل

باید موارد زیر و نکات گفته شده را رعایت کرد.

 

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل

فرآیند و مراحل پرستاری بیمار بهبود یافته از سکته:

حاد ترین مرحله سکته امکان دارد 1 الی 3 روز طول بکشد که این اشخاص و  بیماران ممکن است تا در معرض عارضه هایی از قبیل:

  1. عدم ماندگاری در وضعیتی مشخص همراه با مشکلات اسکلتی و عضلانی، اختلال در بلع، اشکال در عملکرد مثانه و روده
  2. ناتوانی در انجام امور مراقبتی و شخصی از خود
  3. اختلال در سلامت پوست بعد از بروز سکته که کلیه مراحل را طی کرده است، رسیدگی به شخص که سکته کرده و متوجه شروع سریع فعالیت های توان بخشی برای تمامی نقص های عصبی بوجود آمده شده می شود.

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل : مداخلات پرستاری

پیشگیری کردن در تغییر شکل مفاصل و بهبود وضعیت حرکتی:

در اشخاص و بیماران همی پلژی وقتی اراده و کنترلی بر عضلات نداشته باشد، عضلات خم کننده قوی نیروی خود را برای کنترل عضلات باز کننده صرف می نمایند.

بازو ها تمایل دارند به طرف داخل و به سمت بدن نزدیکتر شده و حالت چرخشی به داخل داشته باشند، پا به طرف کف پا خمیده می شود و مچ پا در قسمت قوزک تمایل دارد به گردش  به خارج پا داشته باشد.

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل : مداخلات پرستاري مربوطه از قبیل

  1. اعضای خارجی را در یک امتداد قرارداده تا از آسیب و صدمات اعصاب مخصوصا اولناروپرونئال جلوگیری شود، در طول شبانه روز بهتر است تا از آتل خلفی استفاده شود تا وضعیت درست حین خواب نیز حفظ شود.
  2. استفاده از ورزش هاي مخصوص مانند ‏Passive‏ و پيشگيري و جلوگیری از تشکيل لخته و آمبوي ريوي
  3. تغییر دادن وضعیت بدن بیمار هر دو ساعت یکبار، ولی این را بدانید مدت زمانی که بیمار به سمت قسمت بی حس بدن خوابانده می شود خیلی کمتر از قسمت سالم باشد، به دلیل اینکه باعث اختلالات بیشتر حسی می شود.

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل : بهبود فعاليت هاي مراقبت از خود

بعد زمانی گشذشتن از توانبخشی بیمار که توانست بنششیند، باید او را برای انجام نظافت و بهداشت و امور شخصی تشویق کنید (شانه زدن موهایش، استحمام کردن، خوردن وآشامیدن و مسواک زدن) که فهالیت هایی هستند که با یک دست قابل انجام هستند را خود به عهده بگیرد.

 

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل

برای کارهایی از قبیل لباس پوشیدن که اگر در وضعیت نیمه نشسته انجام شود آسان تر و راحتر است که باعث خستگی و پیچ خوردن عضلات بین دنده ای که انجام حرکات جبرانی فرد بیمار حین لباس پوشیدن می شود را کاهش می دهد.

 رسیدگی به مشکلات حسی ادراکی ایجاد شده :  در بعضی از بیماران میدان بینایی کاهش یافته، باید از جهتی که ادراک بینایی سالم دارد نزدیک داشت، و باید به بیمار آموزش داد که سر خود را به سمت میدان بینایی آسیب دیده بچرخواند، با زیاد کردن نور طبیعی یا مصنوعی و تهیه عینک باعث افزایش دید در این افراد می شوید.

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل : کنترل ديس فاژي (اشکال در بلع)

در پی سکته مغزی مشکلاتی نیز برای عملکردهای زبان، دهان، حلق و حنجره برای این بیماران بوجود می آید که  باید از لحاظ بروز حملات سرفه، بازگرداندن مايعات از راه بيني حين بلع يا جمع شدن غذا در يک طرف دهان کنترل شوند.

این نوع بیماران به شدت در معرض سوء تغذیه و خطر آسپيراسيون پنوموني دهيدره شدن هستند، برای جل.گیری از بروز این مشکل باید بیمار را در حالت قائم نگه دارید.

باید بعد از کنترل کردن رفلکس، از بلع رژیم مایعات و پوره ها شروع شود.

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل : کنترل عملکرد روده و مثانه

بعد از سکته مغزی (‏CVA‏) بیمار به مشکل بی اختیاری زود گذر دچار می شود، به دلیل اینکه مثانه تونوس خود را از دست می دهد، برای رفع این موضوع  با استفاده از روش استریل اقدام به سونداژ متناوب می گردد.

نکته : بي اختياري دائم ادراري در بیماران نشاندهنده آسيب و مشکل دو طرفه مغز است.

بیماران همچنین به مشکلاتی از قبیل کنترل در روده و یا یبوست می شوند که یبوست بیشتر شایع بوده و در صورت استفاده از مواد غذایی با فیبر بالا این مشکل ایجاد می شود و باید روزانه بین 2 تا 3 لیتر مایعات مورد استفاده قرار بگیرد تا دفع ساعتی منظمی داشته باشد.

 

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل : بهبود فرآيند تفکر

بعد از سکته مغزی احتمال اینکه بیمار دجار نقص شناختی، رفتاری و هیجانی می شود و بالا می رود که باید با برنامه اموزشی مدون و صحیح برای پرورش قابليتهاي ادراکي، تصويرسازي و شناختي برای رفع جبران ناتواني هاي ايجاد شده توسط سکته مغزی مورد استفاده قرار گيرد.

نکته : در اینجا پرستار بیمار نقش مهمی دارد و به تدریج و با استفاده از فیدبک های مثبتی که به بیمار می دهد او را امیدوارانه راهنمایی و تشویق کند تا روحیه بیمار برای بهبودی و ادامه درمان حفظ شود.

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل : حفظ سلامت پوست

به دلیل ایجاد مشکلات حرکتی و حسی در بیماران و ناتوانی آنان در برابر فشار و ناراحتی در چرخیدن یا حرکت خطر شکنندگی بافت را برای بیمار به همراه دارد.

پس باید حتما 2 ساعت یکبار تغییر در وضعیت و موقعیت بیمار صورت گیرد تا فشار وارده به پوست کاهش بیابد و ماساژ داده شود و با تغذیه مناسب باعث جلوگیری این مشکلات شوید.

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل : بهبود روش هاي مقابله خانواده با بيماري

در آخر باید بدانید که خانواده بیمار، مهمترین نقش را دارند و در حمایت و مشورت با بیمار را دارند.

خانواده بیمار نيازمند است که بداند که فعاليت هاي توان بخشي امکان دارد که مدت ها به طول انجامد، پرستار بیمار بايد تأثير اجتماعي مراقبت در بيمار را برای خانواده شفاف سازی کند و بشناساند، خانواده را با خلقيات و رفتارهای جديد بیمار آشنا کند و در مورد نحوه برخورد صحيح با بیمار به آنها را آموزش دهد.

اشتراک گذاری پست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


تماس با خدمات پرستاری