مننژیت

مننژیت

مننژیت

در بیماری مننژیت مننژها که غشاهایی هستند که روی مغز و نخاع را  می پوشانند دچار التهاب می شوند. این بیماری اغلب بر اثر یک عفونت ویروسی یا باکتریایی ایجاد می شود. نوع ویروسی مننژیت شایعتر بوده و معمولاً شدت آن کمتر از مننژیت های باکتریایی می باشد. نوع باکتریایی مننژیت خیلی کمتر رخ می دهد اما بسیار شدید بوده و می تواند باعث مرگ شود. گرچه هر دو نوع مننژیت می توانند در هر سنی روی دهند اما مننژیت باکتریایی بیشتر در کودکان و مننژیت بر اثر یک عفونت قارچی نیز ایجاد شود. این نوع از مننژیت باکتریایی بیشتر در کودکان و مننژیت ویروسی بیشتر در جوانان رخ می دهد. در موراد نادری ممکن است مننژیت بر اثر یک عفونت قارچی نیز ایجاد شود. این نوع از مننژیت بیشتر در بیماران مبتلا به ایدز و بیمارانی که دچار اختلال سیستم ایمنی بدن هستند مثل لوسمی (سرطان خون) دیده می شود.

علل ایجاد مننژیت

انواع مختلفی از ویروس ها می توانند باعث بروز مننژیت شوند اما شایعترین نوعی که باعث این بیماری می شود از گروه انتروویروس ها می باشد که می توانند باعث بروز گلودرد یا ساهال شوند. خیلی به ندرت ممکن است ویروسی که باعث بیماری اوریون می شود نیز ایجاد مننژیت نماید. مننژیت های ویروسی بیشتر در فصل تابستان شیوع پیدا می کنند.

مننژیت های باکتریایی بیشتر بر اثر عفونی شدن مننژها با باکتری ای به نام نایسریا مننژیتیدیس در کودکان و نوجوانان ایجاد می شود. این باکتری باعث بروز نوعی از مننژیت می شود که به آن مننژیت مننگوکوکی گفته می شود که خود آن نیز به سه نوع A,B,C تقسیم می گردد. نوع B شایعترین نوع مننژیت منگوکوکی در انگلستان می باشد. گرچه باکتری نایسریا مننژیتیدیس در پشت حلق بسیاری از افراد وجود دارد اما فقط تعداد بسیار کمی از آنها دچار مننژیت می شوند. سایر باکتریهایی که می توانند باعث بروز مننژیت شوند شامل باکتری هموفیلوس آنفولانزا و  استرپتوکوک پنومونیه می باشد که هر دوی این باکتریها می توانند همچنین باعث گلودرد و عفونت ریه شوند.

خیلی به ندرت مننژیت باکتریایی به صورت عارضه ای  از یک عفونت که در جای دیگری از بدن وجود داشته است بروز می نماید. برای مثال باکتری ای که باعث بیماری سل می شود می تواند خود را از ریه ها به مننژ رسانده و باعث التهاب آنها و مننژیت شود. مننژیت های باکتریایی معمولاً به صورت موارد تک در افراد  دیده می شوند. با اینحال ممکن است در بعضی مواقع چندین نفر با هم دچار این بیماری شوند که این وضعیت بیشتر در مدارس دیده می شود. این نوع از مننژیت بیشتر در فصل زمستان رخ می دهد.

افرادی که به علت دچار بودن به یک بیماری، سیستم ایمنی شان ضعیف شده است (مثلاً در مبتلایان به ایدز و یا کسانی که تحت شیمی درمانی قرار دارند) در خطر بیشتری برای ابتلاء به انواع مننژیت ها هستند.

علایم و نشانه های مننژیت

در ابتدای ابتلاء به بیماری مننژیت ممکن است علایم مبهم و شبیه آنفولانزا مثل تب خفیف و درد ایجاد شود اما بعد از مدتی علایم شدیدتر خود را نشان می دهند. علایم بیماری در مننژیت های باکتریایی شدیدتر بوده و ممکن است به سرعت ایجاد شود ( اغلب در عرض چند ساعت علایم شدید ایجاد می گردند) علایم مننژیت های ویروسی ممکن است چند روز طول بکشند تا ظاهر شوند در حالی که علایم مننژیت های قارچی یا مننژیت سلی خیلی آهسته تر ایجاد شده و ممکن است چندین هفته طول بکشند تا خود را نشان دهند.

علایم مننژیت در افراد بزرگسال ممکن است شامل موراد زیر باشد:

  • سردرد شدید
  • تب
  • سفت شدن گردن
  • عدم تحمل نورهای روشن و زیاد
  • تهوع و استفراغ
  • در مننژیت منگوکوکی دانه ها یا لکه های قرمز مایل به بنفش در سر تا سر بدن ایجاد می شوند.

مننژیت های باکتریایی ممکن است باعث بروز تشنج، خواب آلودگی و کما شوند مگر این که درمان مناسب و سریع برای آنها انجام شود.

نحوه درمان مننژیت

اگر فردی مشکوک به ابتلاء به مننژیت باشد باید فوراً او را به پزشک رساند و حتماً نیز باید در بیمارستان بستری شود. در بیمارستان بلافاصله داروهای آنتی بیوتیک از طریق ورید به او تزریق می گردد. یک نمونه از مایع نخاع بیمار گرفته می شود تا برای بررسی وجود عفونت به آزمایشگاه فرستاده شود. همچنین ممکن است سی تی اسکن یا ام آر آی نیز گرفته شود تا احتمال وجود آبسه مغزی بررسی گردد.

اگر با انجام آزمایش مایع نخاع، تشخیص مننژیت باکتریایی تایید شد، تزریق آنتی بیوتیک ها حداقل به مدت یک هفته ادامه می یابد. اگر مشخص گردید که مننژیت سلی می باشد داروهای ضد سل تجویز می گردد. در مواردی که مننژیت باکتریایی وجود دارد بیمار باید تحت نظر دقیق در بخش مراقبتهای ویژه (آی سی یو) قرار داشته باشد. در چنین مواردی کایعات داخل وریدی (سروم)، داروهای ضد تشنج و داروهایی برای کاهش التهاب در مغز مثل داروهای کورتوندار (کورتیکواستروئیدها) ممکن است تجویز گردد.

مننژیت های ویروسی معمولاً در عرض یک تا دو هفته به طور بهبود می یابند اما مننژیت های باکتریایی ممکن است هفته ها یا ماهها بهبودی شان طول بکشد. گاهی اوقات به علت صدماتی که بر اثر مننژیت به قسمتهایی از مغز وارد می شود مشکلاتی مثل اختلالات در شنوایی یا ضعف حافظه ممکن است ایجاد شود. حدود ده درصد افرادی که به مننژیت های باکتریایی مبتلا می شوند حتی با وجود درمانهای مناسب نیز خواهند مرد. مرگ معمولاً در شیرخواران و افراد سالخورده روی می دهد.

نحوه پیشگیری از مننژیت

برای افرادی که در  تماس نزدیک به بیمار مبتلا به مننژیت مننگوکوکی هستند معمولاً به مدتدو روز آنتی بیوتیک تجویز می گردد. با این درمان، هر گونه مننگوکوکی که در پشت حلق این افراد وجود دارد از بین خواهد رفت و از انتشار آن به سایر افراد نیز جلوگیری می شود. کودکان بر علیه باکتری هموفیلوس آنفولانزای نوع b و باکتری نایسریا مننژیتیدس تحت واکسیناسیون قرار میگیرند.

 


خانم دکتر

مرکز پارسیان آوید توسط پرسنل با مدرک تحصیلی مرتبط و کارشناسی با سابقه ۲۵ سال خدمت در مراکز درمانی و حرفه ای زیر نظر وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی راه اندازی شده و با استفاده از تجربیات تخصصی و فوق تخصصی با اعزام نیروهای حرفه ای و آموزش دیده خود ، افنخار رضایتمندی شما برای مراقیت از عزیزانتان را جهت تامین نیازهای شما دارا می باشد

دیدگاه خود را بنویسید