نارسایی مزمن کلیه

نارسایی مزمن کلیه

نارسایی مزمن کلیه

 

در نارسایی مزمن کلیه، صدمات پیشرونده به کلیه ها باعث تدریجی توانایی آنها در برداشتن مواد زائد و اضافی آب از بدن می شود. در نتیجه مواد زائد در بدن زیاد شده و باعث بروز مشکلاتی می شوند. در بسیاری از موارد، قبل از این که مواد زائد شروع به تجمع در بدن کنند، عملکرد کلیه ها تا 60 درصد کاهش یافته است و تا این زمان کلیه ها ممکن است صدمات جبران ناپذیری دیده باشند. بنابراین دیالیز و یا پیوند کلیه ممکن است در این موارد لازم باشد.

علل نارسایی مزمن کلیه

نارسایی مزمن کلیه می تواند بر اثر بیماری هایی که به طور پیشرونده ای باعث صدمه به کلیه ها می شوند مثل بیماری کلیه پلی کیستیک و یا بیماری گلوکرولونفریت ایجاد شود.

نارسایی مزمن کلیه همچنین ممکن است بر اثر بیماری هایی مثل مرض قند یا بالا  بودن  فشار خون نیز ایجاد شود. افرادی که دچار بیماری سلول داسی شکل هستند در خطر ابتلا به نارسایی مزمن کلیه  می باشند زیرا گلبولهای قرمز خون آنها که به شکل داس می باشد باعث انسداد رگهای  خونی کوچک که کلیه را خونرسانی می کنند می شود. نارسایی مزمن کلیه همچنین می تواند به دنبال انسداد طولانی مدت دستگاه ادراری نیز ایجاد شود ( مثل انسدادی که بر اثر بزرگ شدن غده پروستات ایجاد می گردد).

علایم نارسایی مزمن کلیه

علایم اولیه نارسایی مزمن کلیه به تدریج و در عرض چند هفته یا چند ماه ظاهر می شود و اغلب این علایم بصورت مبهم هستند (مثل ضعف و بی اشتهایی). بعد از این مدت، ممکن است علایم واضح ظاهر شوند که عبارتند از :

  • تکرار ادرار
  • رنگ پردیگی، خارش و کبود شدن آسان پوست
  • تنگی نفس
  • سکسکه های طولانی مدت
  • تهوع و استفراغ
  • پرش یا منقبض شدن عضلات
  • گرفتگی عضلات ساق پا
  • خواب گرفتگی یا سوزن سوزن شدن دستها یا پاها

نارسایی مزمن کلیه همراه با عوارض متعدد دیگری مثل بالا بودن فشار خون ، پوکی استخوان و کم خونی می باشد.

نحوه تشخیص نارسایی مزمن کلیه

اگر شما دارای علایم نارسایی مزمن کلیه باشید، پزشک برایتان در خواست آزمایش ادرار و آزمایش خون خواهد نمود. همچنین برای اندازه گیری طول کلیه ها، سونوگرافی یا سی تی اسکن انجام می شود. کوچک بودن غیر طبیعی کلیه ها اغلب نشانه وجود نارسایی مزمن کلیه  می باشد.

به علاوه پزشک ممکن است در خواست نمونه برداری (بیوپسی) از کلیه ها را بنماید تا وضعیت بافت کلیه ها و میزان آسیب دیدن آنها مشخص گردد.

نحوه درمان نارسایی مزمن کلیه

درمان نارسایی مزمن کلیه بستگی به علت ایجاد کننده این مشکل دارد و داروهای کورتون دار ممکن است برای درمان بعضی از انواع گلومرولونفریت ها تجویز شود. همچنین داروهایی برای پایین آوردن فشار خون به این بیماران داده می شود.

اگر انسدادی در دستگاه ادراری وجود داشته باشد شما احتمالاً نیاز به عمل جراحی برای بر طرف کردن این انسداد خواهید داشت. به علاوه، پزشک شما به طور مرتب وضعیت پیشرفت بیماری را کنترل خواهد کرد و تاثیر درمانهایی که تجویز شده را بررسی می کند.

عاقبت نارسایی مزمن کلیه بستگی به علت ایجاد کننده آن و شدت صدمه ای که به کلیه وارد شده است دارد. اگر پزشک شما بتواند علت بوجودآورنده این وضعیت را درمان نماید و از بروز صدمات بیشتر به کلیهها جلوگیری نماید، ممکن است نیازی به دیالیز پیدا نکنید. با اینحال در بسیاری از موارد، درمان فقط باعث کند شدن پیشرفت بیماری می شود. بعد از چندین ماه و یا حتی چندین سال، نارسایی مزمن کلیه ممکن است منجر به مرحله آخرنارسایی کلیه شود که در این صورت، صدمات وارده به کلیه ها غیر قابل بازگشت هستند. در این مرحله، انجام دیالیز و یا پیوند کلیه ضروری می باشد.

در مرحله آخر نارسایی کلیه، کلی ها بیش از 90 درصد عملکرد طبیعی خود را از دست داده اند. بنابراین آنها قادر نیستند که مواد زائد بدن را تصفیه نمایند و آب اضافی بدن را خارج کنند. مرحله آخر نارسایی کلیه معمولاً بر اثر پیشرفت نارسایی مزمن کلیه ایجاد می شود. در صورت عدم انجام اقدامات لازم مثل انجام دیالیز و پیوند کلیه، این وضعیت باعث مرگ بیمار خواهد شد.

علایم مرحله آخر نارسایی کلیه

مهمترین علایم مرحله آخر(end- stage) نارسایی کلیه معمولاً عبارتند از:

  • کاهش شدیدحجم ادرار
  • ورم صورت، دستها و چاها و شکم
  • خواب آلودگی شدید
  • ماهش وزن
  • سردرد و استفراغ
  • باردار شدن زبان
  • خارش شدید پوست

نحوه تشخیص مرحله آخر نارسایی کلیه

اگر پزشک مشکوک به این شود که شما دچار مرحله آخر نارسایی کلیه هستید ابتدا اقدام به انجام آزمایش ادرار و آزمایش خون خواهد نمود تا میزان مواد زائد بدن را مشخص نماید. اگر علت نارسایی کلیه هنوز مشخص نشده است ممکن است پزشک در خواست انجام سونوگرافی و یا سی تی اسکن از کلیه ها را بنماید.

نحوه درمان مرحله آخر نارسایی کلیه

درمان معمول برای مرحله آخر نارسایی کلیه، انجام دیالیز می باشد که با این روش ، مواد زائد از خون برداشته شده و تعادل آب در بدن کنترل می گردد. با اینحال، انجام دیالیز در طولانی مدت می تواند منجر به بروز عوارضی مثل ضعیف شدن تدریجی استخوان ها شود. بخاطر کمبود هورمون اریتروپوئیتین که درکلیه ها ساخته می شود، کم خونی ایجاد می گردد زیرا این هورمون باعث تحریک تولید گلبولهای قرمز می شود. با اینحال، کم خونی را می توان به آسانی با تزریق آمپول اریتروپوئیتین درمان نمود.

انجام پیوند کلیه، بهترین امید برای برگشتن به زندگی طبیعی می باشد. اشکال اصلی پیوند کلیه این است که شما مجبور هستید که تا آخر عمرتان ار داروهای سرکوب کننده ایمنی (ایمونوسوپرسانت) استفاده  نمایید تا سیستم ایمنی شما کلیه پیوندی را پس نزند. گاهی اوقات در صورتی که کلیه پیوندی از کار بیفتد لازم است که یک کلیه دیگر پیوند زده شود. اگر شما پیوند کلیه انجام ندهید باید تا اخر عمر از دیالیز استفاده نمایید.

پیوند کلیه

مرحله آخر نارسایی کلیه را می توان با انجام پیوند کلیه درمان نمود و با قرار دادن یک کلیه سالم در بدن، کار هر دو کلیه خراب شده را انجام داد. کلیه را می توان از اعضاء زنده خانواده یا سایر افراد و نیز بعد از مرگ آنها به دست آورد. کلیه جدید را در محل لگن قرار می دهند و کلیه بیمار را معمولاً در همان جای خودش باقی می گذارند و به آن دست نمی زنند. عمل پیوند کلیه معمولاً حدود 3.5 ساعت طول می کشد. پیوند کلیه باعث می شود که نیاز به  انجام دیالیز بر طرف شود و اغلب اجازه می دهد که فرد به زندگی طبیعی خود بازگردد.

دیالیز

از دیالیز برای درمان نارسایی کلیه استفاده می شود و عمل کلیه ها را که تصفیه کردن مواد زائد و آب اضافی خون می باشد را دستگاه دیالیز انجام می دهد. دیالیز را می توان در نارسایی حاد کلیه ها به عنوان یک درمان موقتی و در مرحله آخر نارسایی کلیه به عنوان یک درمان طولانی مدت در نظر گرفت. در نوع دیالیز وجود دارد:

  • دیالیز صفاتی: که در این روش از شاء صفاق شکم به عنوان یک فیلتر یا صاف کننده استفاده می شود.
  • همودیالیز که با استفاده از یک دستگاه دیالیز، خون تصفیه می گردد.

دیالیز صفاقی

در دیالیز صفاقی، غشایی که محتویات شکم در آن قرار می گیرند و به آن صفاق گفته می شود به جای کلیه ها استافده می شود تا خون را تصفیه کند. با استفاده از این روش، بیماران می توانند روزی چهار بار در خانه خون را تصفیه کنند. در طی هر بار دیالیز صفاقی، مایع دیالیز که حدود 4 تا 6 ساعت قبل به داخل شکم تزریق شده است را از طریق یک سوند که به دیواره شکم فرو برده می شود تخلیه می کنند. این مایع با یک محلول تازه عوض شده و سپس اتصلالات سوندها از بدن جدا شده و شما می توانید فعالیتهای روزمره خود را انجام دهید. در فواصل زمانی بین انجام این کارها، مواد زائد و آب اضافی بدن به طور دائم و پیوسته از عروق خونی صفاق به سمت مایع دیالیز می روند.

همودیالیز

در روش همودیالیز، خون توسط یک دستگاه که دارای فیلتر یا صافی می باشد از بدن خارج می شود و بعد از اینکه مواد زائد و آب اضافی آن گرفته شد دوباره وارد بدن می شود. مدت زمان انجام هر بار دیالیز حدود 3 تا 4 ساعت طول می کشد و معمولاً هفته ای سه بار باید این کار انجام شود.


خانم دکتر

مرکز پارسیان آوید توسط پرسنل با مدرک تحصیلی مرتبط و کارشناسی با سابقه ۲۵ سال خدمت در مراکز درمانی و حرفه ای زیر نظر وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی راه اندازی شده و با استفاده از تجربیات تخصصی و فوق تخصصی با اعزام نیروهای حرفه ای و آموزش دیده خود ، افنخار رضایتمندی شما برای مراقیت از عزیزانتان را جهت تامین نیازهای شما دارا می باشد

دیدگاه خود را بنویسید