ژن های سرطانی

ژن های سرطانی

ژن های سرطانی

 

رفتار تمام سلولها توسط ژن ها در واحد کنترل مرکزی هر سلول یعنی هسته قرار دارد کنترل می شود. در هر هسته سلولی تقریباً حدود هزار ژن وجود دارد. ژن ها از بسته های کوچکی از اطلاعات و دستورالعمل ها که به صورت کد و رمز در یک مولکول شیمیایی پیچیده به نام دی ان ای هستند تشکیل شده اند. تعدا زیادی از ژن ها به صورت گروهی متصل شده و شکلی شبیه ریسمان را ایجاد می کنند و فقط با میکروسکوپ های خیلی قوی می توان آنها را درد. به این ریسمان ها اصطلاحاً “کروموزوم” گفته می شود که به صورت دوتا دوتا به یکدیگر متصل می شود . در هر سلول بدن انسان 23 جفت کروموزوم وجود دارد.

انسان از یک سلول که در رحم وجود دارد به وجود می آید. این سلول اولیه از لقاح یک سلول تخمک که از تخمدانهای مادر تولید می شود با یک اسپرم که از بیضه های پدر ایجاد می شوند به وجود می آید. این سلول ابتدا به دو سلول تقسیم می شود و سپس به چهار سلول تبدیل می شوند. تقسیم های متوالی سبب می شود که به سرعت هشت سلول، شانزده سلول و … تولید شوند. این تقسیم سلولی که به “میتوز” معروف است باعث می شود که تمام اطلاعات ژنتیکی در داخل هسته سلول نیز تقسیم شده و تمام سلولها دارای این اطلاعات باشند. زیاد شدن سلولها منجر به ایجاد جنین و در نهایت به دنیا آمدن نوزاد می شود.

آن اطلاعات ژنتیکی که در سلول اولیه وجود دارد باعث تعیین ویژگی های فیزیکی فردی می شود که از آن بوجود می آید. با این حال وقتی که بدن انسان به طور کامل ساخته می شود اکثر این اطلاعات ژنتیکی دیگر مورد نیاز سلولها نخواهند بود. آن چیزی که مورد نیاز خواهد بود اطلاعاتی است که هر سلول برای انجام عملکرد صحیح در محلی که قرار دارد باید انجام دهد. فقط قطعات مهم اطلاعات که در هر سلول خاصی باعث هدایت آن سلول به بروز ویژگی ها و رفتارهای خاص آن سلول می گردد روشن می شود.

ژن ها

ژن های خاصی وجود دارند که به آنها اصطلاحاً ژن های سرطانی یا ” اونکوژن” گفته می شود . این ژن ها در هر سلول طبیعی هم وجود دارند اما این ژن ها یا خاموش و غیر فعال هستند و یا اینکه در کنترل رفتار و تقسیم سلولی نقش دارند. آسیب به دی ان ای که مثلاً بر اثر استعمال دخانیات، در معرض نور ماوراء بنفش قرار گرفتن و یا ابتلا به بعضی ویروس ها ایجاد می شود می تواند باعث بروز بعضی از ناهنجاری ها و یا جهش ها در این ژن ها شود و باعث افزایش و غیر طبیعی شدن فعالیت آنها گردد. این وضعیت باعث می گردد که رفتار سلول عوض شده و سرطانی شود.

هر سلولی به غیر از ژن های سرطانی دارای ژن های سرکوب کننده تومور نیز می باشد که وظیفه آن جلوگیری از تقسیم شدن سرطانی سلول می باشد. بسیاری از سرطان ها بر اثر صدماتی ایجاد می شوند که فعالیت  این زن های سرکوب  کننده تومور را کاهش می دهد.

ژن ها نه تنها در ایجاد یک سرطان موثر می باشند بلکه در رفتارهای بعدی سرطان و نحوه پاسخ ان به درمان نیز تاثیر گذار هستند. برای مثال، بعضی از ژن ها مسئول تولید پروتئین هایی هستند که به سلولهای سرطانی این توانایی را می دهد که به بافت های مجاور حمله نموده و به قسمتهای دیگری از بدن بروند. بعضی دیگر از ژن ها می باشد. آسیب های ژنتیکی ممکن است باعث شوند که سلولها از بین نروند و همچنان باقی بمانند که این امر می تواند عامل مهمی هم در بروز یک سرطان و هم در مقاومت آن به درمانهای دارویی و رادیوتراپی باشد. بروز هر سرطانی بر اثر ناهنجاری های ژنی که در طی چندین سال، چه قبل و چه بعد از شروع رفتارهای سرطانی سلول، تجمع می یابد ایجاد می شود. جهش های ژنی بیشتر که بعد از سرطانی شدن سلول پیدا می شود می تواند باعث پدید آمدن رفتارهایی متفاوت در سلولهای سرطانی شود.

رفتار سرطان و نتایج طولانی مدت درمان آن در نهایت بستگی به آن سلولهایی دارد که ویژگی های غیر عادی بیشتر دارند و نیز به آنهایی بستگی دارد که به دمرانها بیشتر مقاومت نشان می دهند.

سرعت رشد سرطان

اکثر سلولها در طی چند روز تقسیم سلولی را انجام می دهند اما بعضی از سلولها بسیار آهسته تر تقسیم می شوند. با در نظر گرفتن این نکته که تقریباً تمام سرطانها بر اثر بروز ناهنجاری ژنی در فقط یک سلول شروع می شوند و اینکه در حجمی به اندازه یک حبه قند از یک توده سرطانی هزار میلیون سلول وجود دارد، می توان فهمید که برای اینکه یک غده سرطانی بتواند خود را نشان دهد نیاز به مدت طمان نسبتاً طولانی دارد. اکثر سرطانها در هنگام تشخیص دارای اندازه ای بزرگتر از یک حبه قند هستند و بسیاری از آنهایی که رشد آهسته تری دارند، ده تا بیست سال بعد تشخیص داده می شوند. با این حال، تفاوتهای زیادی بین سرعت دو برابر شدن تومورهای سرطانی مختلف وجود دارد. این ” زمان دو برابر” شدن که اصطلاحاً به آن” دبلینگ تایم ” گفته می شود ممکن است از چند روز تا چند سال متفاوت باشد، با این وجود برای اکثر سرطان های شایع میانگین آن حدود 2 تا 3 ماه می باشد.

 


خانم دکتر

مرکز پارسیان آوید توسط پرسنل با مدرک تحصیلی مرتبط و کارشناسی با سابقه ۲۵ سال خدمت در مراکز درمانی و حرفه ای زیر نظر وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی راه اندازی شده و با استفاده از تجربیات تخصصی و فوق تخصصی با اعزام نیروهای حرفه ای و آموزش دیده خود ، افنخار رضایتمندی شما برای مراقیت از عزیزانتان را جهت تامین نیازهای شما دارا می باشد

دیدگاه خود را بنویسید