مقالات کودک

چگونه با کودک دروغگو رفتار کنیم؟

والدین در مسیر پر دست انداز تربیت کودکان با موقعیت های مختلفی مواجه می شوند که باید در مورد برخورد درست با کودک در آن شرایط مشخص اطلاعات کافی داشته باشند. یکی از این موقعیت ها که والدین آن را تجربه می کنند مواجهه با دروغگویی کودکان است. درست است که بچه ها پاک و بی آلایش هستند اما تفاوت بسیاری از کارهای ناپسند و کارهای پسندیده را نمی دانند و این وظیفه والدین است که آنها را متوجه این تفاوت ها کنند

رفتار با کودک دروغگو

در وهله اول بهتر است به صورت غیرمستقیم با دروغ کودک مواجه شوید. به این صورت که وقتی متوجه دروغگویی او شدید با داستانگویی و طرح حکایت راجع به یک نفر دیگر که دروغ گفته است و این دروغ به ضرر خودش و بقیه تمام شده و برای خودش و اطرافیان دردسر ایجاد کرده است، صحبت کنید و غیرمستقیم به تقبیح دروغگویی و اینکه دروغ گفتن کار خوبی نیست، بپردازید.والدین می توانند از کودک بخواهند خودش راجع به احساسی که دروغگویی به او داده حرف بزند و اینکه به نظر خودش این کار چه فواید و مضراتی داشته است. در حقیقت ما با این کار حس نقادانه را در کودک نسبت به خودش فعال می کنم تا او خودش را مورد نقد و بررسی قرار دهد. این کار باعث می شود که کودک در موقعیت های آینده هر جا که بخواهد کاری انجام دهد یا دروغی بگوید به عواقب آن فکر کند. روانشناس کودک و نوجوان راجع به نحوه تنبیه و برخورد با کودک دروغگو توضیح می دهد: می توانیم خودمان را بی تفاوت نشان ندهیم اما باید برخورد ما متناسب با کار کودک باشد. در مورد دروغگویی کودک که خیلی حساس نباشد، شاید یک اخم یا تغییر حالت چهره کافی باشد. اگر بین رفتار ما با کار بدی که کودک کرده تناسب وجود نداشته باشد و به عنوان مثال برای دروغگویی او واکنشی شدید نشان دهیم کودک فکر می کند که دیگر پدرومادرش و محبت آنها را به کلی از دست داده است. او با خودش فکر می کند که شما دیگر دوستش ندارید و در این دنیا تنها شده است! چنین تفکری باعث می شود هیچ سد و مانعی برای کار بد جلوی او نباشد و دچار انزوا و مشکلات دیگر شود.

ادامه مطلب...

برخورد با بد قلقی و کج خلقی کودکان

کج‌خلقی,بدخلقی یا نحسی کردن کودک شامل دور‌ه‌هایی از رفتارهای ناخوشایند و قهر کردن یا فوران‌های عاطفی به صورت گریه و داد و بیداد است.این حملات معمولا در واکنش به برآورده نشدن نیازها یا امیال کودک بروز می‌کند.این کج‌خلقی‌ها یا رفتارهای تخلیه ناگهانی عواطف در دوره ابتدایی رشد کودک طبیعی محسوب می‌شود. هنگامی که کودکان خود را به عنوان موجودات جدا از والدین‌شان درک می‌کنند، گرایشی طبیعی به تاکید کردن بر استقلال‌شان پیدا می‌کنند.

کج خلقی کودکان

کج‌خلقی‌ها معمولا حدود 12 تا 18 ماهگی آغاز می‌‌شود. کج خلقی کودک در بین 2 تا 3 سالگی بدتر می‌شود، بعد به سرعت تا چهار سالگی کاهش پیدا می‌کند. پس از چهار سالگی ندرتا این کج‌خلقی‌ها بروز می‌کنند. مواجهه با کج خلقی کودکان
نکته مهم در مواجهه با کج‌خلقی کودک این است که آرامش‌تان را حفظ کنید. به یاد داشته باشید که کج‌خلقی کودک پدیده‌ای طبیعی است و شما در ایجاد آن مقصر نیستید. مشکل این نیست که شما پدر یا مادر بدی هستید یا پسر یا دختر شما مشکلی دارد. فریاد کشیدن یا زدن کودک تنها باعث بدتر شدن وضعیت می‌شود. واکنشی توام با آرامش و ایجاد جوی آرام فاقد اینکه در مقابل کودک "وا بدهید" یا قواعدی را که برای او تعیین کرده‌اید، زیر پا بگذارید، استرس را کاهش خواهد داد و باعث می‌شود هر دوی شما احساس بهتری کنید.
همچنین می‌توانید به طور ملایم توجه کودک را به چیز دیگری جلب کنید و او را به انجام فعالیت‌های وادارید که از آنها لذت می‌برد یا سعی کنید او را بخندانید. اگر در حین بروز کج‌خلقی کودک در خانه نیستید، سعی کنید کودک را به جای آرامی مثلا داخل ماشین یا داخل دستشویی بیرید. ممکن است کودک به سروصدا و نحسی کردن ادامه دهد. به واکنش نشان ندادن و صحبت نکردن با او ادامه دهید تا رفتار او متوقف شود. بعد به آرامی موضوع را به او توضیح دهید و جایگزین‌هایی را به او ارائه دهید فاقد اینکه در مقابل خواسته کودک تسلیم شوید.

پیشگیری از بد قلقی و کج‌خلقی کودک
روال منظمی برای غذا خوردن و خوابیدن کودک ایجاد کنید. حتی اگر کودک دیگری میلی به خوابیدن ندارد، باید هر روز مدتی را در آرامش و سکوت بگذارند. می‌توانید به طور منظم هر روز 15 تا 20 دقیقه کودک را بخوابانید و در کنار او دراز بکشید و به همراه او داستان بخوانید تا از بروز کج‌خلقی جلوگیری شود.
سایر روش‌ها برای جلوگیری از کج‌خلقی اینها هستند:
هنگامی که از کودک می‌خواهید کاری را انجام دهد از لحنی ملایم و شاد استفاده کنید. لحن‌تان باید جوری باشد که گویی کودک را دعوت به انجام آن کار می‌کنید

نه اینکه به او "دستور می‌دهید." برای مثال می‌توانید بگویید: "اگر دستکش‌ها و کلاهت را بپوشی، می‌تونیم بریم بیرون بازی کنیم."

اگر کج‌خلقی کودک با افزایش سن او بدتر می‌شود و شما قادر به کنترل کردن آن نیستید، بهتر است از متخصصان کمک بخواهید. همچنین اگر خودتان در مواجه با این کج‌خلقی‌ها عصبانی می‌شوید و داد و بیداد می‌کنید، یا اگر نگران هستید که در واکنش به رفتار کودک به تنبیه جسمی او بپردازید، بهتر است به مشاوره با کارشناسان بهداشت روانی بپردازید. در این موارد توصیه می‌کند از پزشک خانوادگی یا متخصص اطفال‌تان کمک بخواهید:

اگر کج‌خلقی و نحسی کردن کودک پس از 4 سالگی ادامه پیدا کند.

اگر کودک‌تان در حین این دوره‌ها نفسش را حبس می‌کند، به خصوص اگر غش کند.

اگر کودک‌تان دچار کابوس‌ است، در روند آموزش توالت به عقب بازگشته است، سردرد، شکم‌درد، یا اضطراب دارد، از خوردن غذا یا رفتن به تختخواب اجتناب می‌کند، یا همیشه می‌خواهد با شما باشد.

اگر کودک‌تان در حین این دوره‌های کج‌خلقی خودش یا دیگران را زخمی کند یا اسباب و اثاثیه را خراب کند.

 

 

ادامه مطلب...

ترس کودک از تاریکی

ترس کودک از تاریکی دلایلی دارد که از نظر روانشناسی در یک بحث گسترده می گنجد که برای رفع این ترس راهکارهایی پیشنهاد می شود.  از ترس هایی که بین بیشتر کودکان عمومیت دارد، ترس از تاریکی است. معمولا این ترس بین سنین 3 -2 سالگی آغاز می شود و ضمن تداوم در سالهای بعد قدری کاهش می یابد، ولی تا حدود 10-12 سالگی نیز ادامه پیدا می کند. یکی از مواردی که منجر به ترس کودک از تاریکی می شود، زمانی است که پدر و مادر و یا نزدیکان کودک به عنوان تنبیه از او می خوهند تا در اتاق تاریک مثل انباری، زیرزمین، و غیره که موجب ترس و وحشت او می شود، تنها بماند. نکته دیگر آن است که فضای منزلی که کودک در آن زندگی می کند و یا اتاق آشنای کودک، در وضعیت های تاریک و روشن جلوه های متقاوتی دارد. کودکی که در مرحله رشد تصورات خیالی است به راحتی می تواند از هر چیزی در تاریکی برای خود هیولایی بسازد و از آن هیولای خیالی خود بترسد.

ترس و کودکان

گاهی ترس از تاریکی صرفا معمول این نکته است که کودک نمی تواند در تاریکی چه باید بکند. گاهی نیز عادت ترس کودک از تاریکی آن است که نمی تواند مادر، پدر و یا شخص مراقب خود را ببیند. در صورتی که اگر این فرد دستش را به کودک بدهد، ترس کودک از بین خواهد رفت.

در بعضی موارد حتی فکر تنهایی در یک اتاق تاریک کودک را می ترساند. کودکانی که از تاریکی و تنهایی شدیدا دچار ترس، دلهره و اضطراب می شوند از آن فرار می کنند بیش از هر چیز نیازمند احساس امنیت و آرامش هستند که والدین و اعضای خانواده می توانند به آنها ببخشند.

راههای درمان ترس کودکان

  • علت اصلی ترس کودک را باید شناخت:برای مثال، پدر و مادر می توانند نسبت به رفتارها و رویدادهای روزانه فرزند خود حساس باشند و تغییرات محیطی او را اعم از خانه، مدرسه و دوستانش مورد بررسی قرار دهند، حتی می توانند علایق و انگیزه های نوین او را بشناسند. گاهی که کودک به شدت ترسیده است و قادر به بیان کلامی ترس خود نیست، می توانیم از او بخواهیم که با رسم نقاشی، ترس خود را به تصویر درآورد.
  • زمان خواب کودک را می توان با تداعی های خوش و آرامش بخش همراه ساخت. برای مثال مسواک زدن، شب بخیر گفتن، پوشیدن لباس خواب، شنیدن داستانی ساده و یا خاطره ای از دوران کودکی می تواند دلهره و اضطراب کودک را کاهش دهد.
  • گاهی انجام برخی بازی ها و سرگرمی ها در تاریکی می تواند موجب کاهش ترس کودک از تاریکی بشود. به عنوان مثال پدر و مادر می توانند جلوی نور شمع به سایه بازی با انگشتان بر روی دیوار بپردازند و یا در تاریکی جایشان را تغییر دهند و از کودک بخواهند آنها را پیدا کند. هدف از انجام این بازی ها این است که کودک به تاریکی عادت کند و در یابد که اشیاء در تاریکی هیچ تفاوتی یا زمانی که هوا روشن است نمی کنند.
  • بعد از آن که چراغ اتاق را خاموش کردیم، چند دقیقه نزد کودک بمانیم و درباره روزی که گذارنده است با او صحبت کنیم.
  • اگر کودک عادت دارد که نیمه های شب از خواب بیدار شود هیچ گاه او را به اتاق دعوت نکنیم زیرا ترک چنین عادتی دشوار و سخت است.
  • زمانی که کودک وحشت زده از خواب می پرد، سعی نکنیم با انتقاد و یا سرزنش کودک را مورد تحقیر قرار دهیم، بلکه صبورانه نسبت به ترس کودک و منشاء آن کنجکاوی به خرج دهیم و از او بخواهیم در صورت تمایل درباره ترسش و یا موجوداتی که در خواب دیده است صحبت کند زیرا از این طریق ترس و وحشت کودک کاهش می یابد و راحت تر می تواند به مقابله با آن بپردازد.

 

 

ادامه مطلب...

تربیت کودک منظم

تربیت کودک تنها به یاد دادن و تقویت برخی مهارت ها ختم نمی شود بلکه نکته ی مهم و اصلی در تربیت کودک آموزش قوانین و روش صحیح رفتار البته به زبان و طریقه ای که کودک ان را بپذیرد می باشد. بضی انضباط را مجموعه ای از قواعد رفتار، بعضی آن را عادات و تربیت انسان ها و برخی هم آن را فرمانبرداری می نامند، گرچه تمام این تعریف ها به واقعیت نزدیک هستند.

انضباط کودک

انضباط درواقع، نوعی فرآیند حیاتی برای فرد و جامعه است. به این معنا که زندگی فردی و اجتماعی محروم از انضباط، هرگز زندگی سالم و موفقی نخواهد بود. بر همین اساس، کودکان باید نظم را یک اصل مهم و منطقی بدانند. کودک باید در حرف زدن، کار کردن، خوابیدن، غذا خوردن، لباس پوشیدن، رفت وآمد و حفظ وسایل خود نظم و انضباط را رعایت کند. اما چطور می توان کودکی یک ساله را از رفتن به سمت تلویزیون باز داشت؟ چطور با کج خلقی کودک در سنین پیش از مدرسه باید کنار آمد؟ چطور فرزند نوجوانمان را واداریم به قوانین احترام بگذارد؟

پایه اصلی و اساسی نظم و انضباط در زندگی فرزندان، رفتار والدین است. اگر والدین خود عامل نظم نباشند، تنبیه یا توصیه مکرر به نظم برای ایجاد نظم و رفع بی نظمی کودکان سودی نخواهد داشت. هنگامی که کودک شما بزرگتر می شود و می تواند ارتباط میان اعمالش و پیامدهای آنها را درک کند، آموزش دادن قواعد خانه را به او شروع کنید. پیش از این که کودک را برای انجام رفتار معینی تنبیه کنید، به او توضیح دهید که از او چه انتظاری دارید. برای مثال، اگر کودک ٣ساله ای با مداد شمعی روی دیوارهای خانه نقاشی کرده است، به او توضیح دهید که چرا این کار مجاز نیست و اگر دوباره این کار را انجام دهد، چه پیامدی برای او خواهد داشت (برای مثال، مجبور خواهد شد به پاک کردن دیوار ها کمک کند یا مدادشمعی ها برای بقیه روز از دست او گرفته خواهد شد.)

اگر چند روز بعد کودک دوباره روی دیوار نقاشی کرد، به او یادآوری کنید که مداد شمعی فقط برای نقاشی کشیدن روی کاغذ است و بعد تنبیهی را که معین کرده اید، اعمال کنید.

هرچه والدین زود تر این نوع قواعد و پیامدهای عدم رعایت آنها را برای کودک معین کنند، هم برای خودشان و هم برای کودک بهتر است. حفظ تداوم و ثبات در آموزش انضباط به کودک بسیار مهم است و والدین باید به همراه یکدیگر (نه به صورت فردی) تصمیم بگیرند که چه قواعدی را باید در خانه به اجرا بگذارند.

والدین در عین حال که برای کودک روشن می کنند چه رفتارهایی به تنبیه خواهد انجامید، نباید پاداش دادن را نیز فراموش کنند.

اثر مثبت تحسین کردن کودک را دست کم نگیرید. انضباط فقط با تنبیه کردن به دست نمی آید، بلکه تقدیر کردن از رفتار خوب کودک هم در ایجاد آن موثر است.

همچنین باید به خاطر داشت هنگام تحسین کردن، دقیقا مشخص کنید که از کدام رفتار کودک خوشتان آمده است و به تحسینی کلی بسنده نکنید. اگر کودکتان فاقد توجه به واکنش های شما به انجام رفتار غیرقابل قبول ادامه می دهد، می توانید نموداری را طراحی کنید و رفتارهای کودک را با مهره های مغناطیسی برای هر روز هفته روی آن مشخص کنید. بعد تصمیم بگیرید که پس از چند بار رفتار نادرست کودک باید او را تنبیه کنید یا پس از چند بار انجام رفتار مناسب به وسیله کودک به او پاداش دهید.

این نمودار را روی یخچال بچسبانید و هر روز رفتارهای مناسب و نامناسب کودک را روی آن ثبت کنید و آن را به کودک نشان دهید.

این نمودار تصویری عینی از وضع رفتاری کودک را به او نشان خواهد داد. هنگامی که این نمودار بر کودک تأثیر گذاشت، او را به خاطر یادگیری کنترل کردن رفتارهای بدش، تحسین کنید.  پاداش یا تنبیه باید به طور روزانه اعمال شود. موکول کردن تنبیه به آینده دور تاثیری نخواهد داشت.نکته مهم، اصلاح رفتار والدین و رعایت نظم و انضباط از جانب آنهاست. اتفاقی که اگر در خانواده نهادینه شود، کودکان را نیز به سمت رعایت نظم سوق خواهد داد.

 

 

 

 

ادامه مطلب...

چه زمانی برای کودکمان گوشی بخریم؟

ما شما را مقصر نمیدانیم. منطقی ست اگر بخواهید در همه حال قادر به تماس با کودکتان باشید. به علاوه، بسیاری از کودکان هم اکنون گوشی دارند.

تشخیص آمادگی استفاده از گوشی توسط فرزندان

متاسفانه گوشی ها به کاهش دامنه توجهات، مچ درد و بد خوابی کودکان پیوند خورده است. کلید جلوگیری از بروز اینگونه مشکلات استفاده درست است، که نیاز به درجه ای از مسئولیت پذیری و خود داری دارد که با گذشت زمان به وجود می آید. پس چگونه میشود فهمید که کی زمان درست فرا میرسد؟

به نظر من زمان درست برای گوشی داشتن کودکان وجود ندارد. والدین باید تصمیم بگیرند ک آیا کودکشان برای پذیرفتن مسئولیت گوشی داری آماده است یا نه.”

سوالاتی وجو دارند که ما به والدین پیشنهاد میکنیم از خود بپرسند. مانند این که چرا فکر میکنند کودکشان به گوشی نیاز دارد؟ و این که آیا کودک شما برای استفاده از گوشی به اندازه کافی مسئولیت پذیر هست و میتواند از مشاهده و ارسال پیام های خیر اخلاقی دوری کند؟. پرسیدن این گونه سوالات از خودتان و کودکتان قبل از خرید به شما کمک میکند از سردرد هایی که هنگام انتخاب گوشی و برنامه مناسب کم میکند و به شما اطمینان میدهد که کودک شما از گوشی درست اسفاده میکند.

چه زمانی کودکان به گوشی هوشمند نیاز پیدا میکند؟ مهمترین کار یک گوشی همراه این است که به کودکان اجازه میدهد با والدین خود در ارتباط باشند و بلعکس. با این که کودکان هیچوقت واقعا نیازی به گوشی هوشمند ندارند شما میتوانید تصمیم بگیرید که چه زمانی برای آنها مناسب است.

تمام ابزار های رسانه ای از تلوزیون گرفته تا کامپیوتر ها، گوشی نیز یک ابزار است. ابزار بسیار تاثیر گذاری برای انجام برخی کارها هستند و کودکان تنها زمانی به آن نیاز دارند که بهترین وسیله برای انجام آن کار باشد. مثلا به خانه زنگ بزنند تا بعد از تمرین فوتبال به دنبالشان بروند.

چه خطر های احتمالی وجود دارند؟ همان طور که در بالا اشاره کردیم، چند مشکل با گوشی ها پیوند خورده اند. ریچ توضیح میدهد که دلواپسی زیادی راجع به مسائلی همچون مزاحمت های سایبری و یا نشر پیام های غیر اخلاقی وجود دارد. بزرگترین خطری که در دراز مدت سلامتیشان را تهدید میکند، دوری از انسان های واقعی و تجربیات عملی است.

 

 

 

 

ادامه مطلب...

خواباندن نوزاد

بچه‌هایی که ساعت خواب‌شان با سن‌شان متناسب نیست اگر دیر خواب باشند بچه‌های بدخلقی می‌شوند و کابوس‌شان بیشتر است. بچه‌های زیر ۵ سال باید ساعت ۹ تا ۹ و نیم شب به رختخواب بروند. نکته اینجاست که والدین نباید کودک را با خودشان هماهنگ کنند. بچه‌ها را مجبور به خوابیدن  نکنید؛ بچه‌ای که ساعت ۱۱ شب می‌خوابد را صبح یک ساعت زودتر بیدار کنید. خواب روز را کم کنید و هر روز یک ساعت زودتر او را از خواب بیدار کنید. اگر دیدید کلا کودک مقاوم به خواب است بعدازظهر هم او را نخوابانید، اگر هم خوابید قبل از ساعت ۴ باشد. کودکی که ۹ می‌خوابد و ۷ یا ۸ صبح بیدار می‌شود تغذیه مناسب‌تری هم خواهد داشت. تنظیم ساده خواب در رشد جسمانی و هوش، خلق‌و خو و تربیت‌پذیری او اثر مثبت دارد. پس از ۳ روز تا یک هفته می‌توانید خواب کودک را تنظیم کنید. روزهای اول ممکن است بدخلق باشد اما با تنظیم خواب این امر  بهبود می‌یابد. اگر این اتفاق نیفتاد مسئله دیگری وجود دارد که باید به پزشک مراجعه شود.

طریقه خواباندن نوزادان

اول از هر چیز ، پیش از اینکه او را در تخت بگذارید مطمئن شوید که بچه آخرین وعده غذایی خود در شب را تمام کرده و غذای کافی برای کل روز هم دریافت کرده است. ممکن است فقط یک بار قبل از خواب او را بیدار کنید تا غذای اضافی به او بدهید. این ایده برای بالابردن تعداد کالری هایی است که بدن او در طول دوران خواب دریافت می کند. برای همین نیاز نیست که درطول شب خواب شما و خودش را برای غذای بیشتر قطع کند.

این فکر را برای او جا نیندازید که شب زمان بازی است. چراغ ها را کم کنید یا اگر می توانید کاملا خاموش کنید و خواندن لالایی را به حداقل رسانید.  فقط در صورتی که پوشک او کثیف و چروک شده، عوضش کنید.

درمورد اینکه چه اندازه می توانید گریه را تحمل کنید، تصمیم بگیرید. یکی دو انتخاب پیش رو دارید. می توانید به او اجازه دهید تا در کل مدت بیدار شدن خود ناله و گریه کند. ممکن است دست بردارد و دوباره بعد از چند دقیقه به خواب رود. اگر این کار را نکرد، یک شیوه مقابله تدریجی به کار ببرید، به او شیر ندهید. سعی کنید بدون اینکه او را از تخت بلند کنید، ساکتش کنید. اتاق را ترک کرده و بگذارید برای چند دقیقه گریه کند و به تدریج مدت زمان غیبت خود را طولانی تر کنید، دارید به او کمک می کنید تا یاد بگیرد چطور خودش را برای خوابیدن ساکت کند.

ادامه مطلب...

چگونه کودکان را ماساژ دهیم؟

ماساژ کودک باعث ایجاد آرامش و هوشیاری او می شود. ماساژ نوزاد و کودک، زیباترین راه شناخت احساسات و واکنش ها و ایجاد آرامش و اطمینان خاطر نوزاد است.ده دقیقه ماساژ دو تا سه بار در هفته، به اعتقاد سازی بین مادر و کودک، جلوگیری از بیماری ها و ارتباط برقرار کردن بین آنها کمک می کند.با توجه به نبودن قانون خاصی برای ماساژ کودک، بهترین زمان برای انجام این کار زمان بیداری و با نشاطی کودک است. ماساژ باید از روش های مختلفی مانند ماساژ جلوی بدن شامل دست ها و پاها، سینه، شکم، ساق پا، ران و ماساژ پشت بدن، پشت پاها و ماساژ سر و صورت انجام بگیرد.

ماساژکودکان

ماساژ مستمر کودک، عضلات و مفاصل نوزاد را محکم، بیماری های رایج کودکان را بهبود، در مورد درآوردن دندان کودک و در کودکانی که نیاز به مراقبت ویژه دارند مانند کودکان دچار سندرم داون، ضایعه اعصاب حسی فلج مغزی و نوزادان نارس مفید و موثر است. انجام ماساژ وزن بچه را زیاد، با ماساژ ناحیه شکم از یبوست کودک جلوگیری، به حفظ حالت های فیزیکی، هوشیاری، نشان دادن احساسات و ایجاد ارتباط بهتر کودکان کمک می کند.

وقتی بخش اصلی ماساژ را بر جلو، پشت و سر و صورت انجام دادید. انجام ماساژ و مراحل آن در مطلب " نوازش شما و آرامش او"  و  تقدیم به مامانای مهربون  آموزش داده شده است به حرکات کششی بپردازید. در این زمان ماهیچه‏های کودک گرم شده و آرامش پیدا کرده بنابراین می‏توانید اعضای بدنش را بکشید و مفاصل را به آرامی حرکت دهید. این کشش‏ها به انعطاف بدن کودک شما کمک می‏کند. برای این بخش از کار روزمره‏تان، کودک را به پشت بخوابانید. به گونه‏ای که پاهایش به طرف شما باشد.

کشش دست‏ها

پشت مچ دست‏های کودک را با انگشتانتان بگیرید و شست‏هایتان را در کف دست‏ها و یا روی مچ او قرار دهید دست‏های او را به طرفین، به موازات شانه و با زاویه قائمه نسبت به بدن به آرامی بکشید، تا صاف شوند. چند لحظه آنها را در این حالت نگه دارید. سپس حرکت شماره 2 را انجام دهید.

کشش پاها

هر یک از مچ‏های پای کودکتان را، با یک دست بگیرید. آن گاه ساق‏ها را روی هم قرار دهید سپس با یک دست خود، ساق‏ها و زانوها را به طرف شکم جمع کنید. به طوری‏که انگشتان پا نزدیک کشاله ران قرار گیرند. با حرکاتی آرام روی پاها فشار بیاورید و آنها را به طرف شکم برانید. بعد از چند حرکت آرام جای پاها را عوض کنید و این کار را چند بار تکرار کنید.

چرخاندن دست‏ها به طرف بالا

دست‏‏ها را به بیرون و طرفین، همان طور که در مرحله اول انجام دادید بکشید. در حالی که بازوها را در این حالت نگه داشته‏اید، دست‏ها را به طرف سر ببرید تا از آرنج خم شوند. ساعدها و بازوها نسب به هم باید زاویه قائمه داشته باشند. در طول ماساژ، دست‏ها باید روی حوله قرار گیرند.

چرخش دست‏ها به طرف پایین

بدون تغییر حالت بازو، ساعدها را در فضا بالا بیاورید تا مچ‏های هر دو دست بالای آرنج‏ها قرار گیرد. سپس آنها را به طرف خودتان پایین بیاورید. ساعدها باید به موازات بدن قرار گیرد و کف دست باید روی حوله  باشد. مراحل سه و چهار را چندین بار تکرار کنید.
ماساژ مستمر کودک، عضلات و مفاصل نوزاد را محکم، بیماری های رایج کودکان را بهبود، در مورد درآوردن دندان کودک و در کودکانی که نیاز به مراقبت ویژه دارند مانند کودکان دچار سندرم داون، ضایعه اعصاب حسی فلج مغزی و نوزادان نارس مفید و موثر است

کشش دست و پا به ترتیب

کشش اعضای بدن: مچ دست چپ کودک را در دست راستتان نگه دارید و مچ پای راستش را در دست چپتان. هم دست و هم پا را به آرامی و با زاویه‏ای اندک نسبت به هم بکشید تا دست‏ها و پاها نسبت به بدن یک خط مورب را تشکیل دهند. در این حالت چند ثانیه دست‏ها و پاها را نگه دارید. سپس مرحله دوم را انجام دهید. ارتباط چشمی بین شما و کودکتان، شما را در رشد عزت نفس او سهیم می‏کند. پس تا آنجا که امکان دارد این ارتباط را تقویت کنید.

پیچ و تاب دادن به دست و پا همراه باهم

پای راست را نزدیک کشاله ران سمت چپ بیاورید، به صورتی که پاشنه پا نزدیک کشاله راست قرار گیرد. دست چپ را نیز به طرف کشاله ران سمت راست درست در بالای ران بیاورید. از خم بودن زانو باید مطمئن شوید کودک را چند لحظه در این حالت نگه دارید و سپس مرحله سوم را انجام دهید.

تا کردن دست و پا

دست چپ کودکتان را مستقیم به طرف کشاله ران سمت چپ، پایین بیاورید. پای راست او را نیز به صورتی که پاشنه پا رو به بالا باشد به طرف شانه چپ ببرید. اگر پای کودکتان به شانه نمی‏رسد. با زور این کار را انجام ندهید. ولی تا آنجا که کودک احساس راحتی می‏کند. آن را به شانه نزدیک کنید. مراحل یک تا چهار را با دست و پای طرف چپ تکرار کنید و بعد همین کار را دوبار بر روی دست و پای مقابل نیز انجام دهید.

اتمام حرکات ماساژ

ماساژ چرخش، با تمام کف دست، در طول بدن: دست راستتان را روی شانه راست کودکتان قرار دهید با استفاده از تمام کف دست، به طور مورب، قفسه سینه و شکم را تا کشاله ران چپ ماساژ دهید در حالی که انگشتانتان زیر پای اوست و شستتان روی پایش قرار دارد این حرکت را به طرف پایین تا مچ پای چپ ادامه دهید. قبل از اتمام این مرحله دست چپتان را روی شانه چپ کودکتان قرار دهید. این حرکت را به طور مورب تا انگشتان پای راست. و در جهت عکس تکرار کنید. این کار را دوبار انجام دهید. از حرکت‏های جارویی محکم استفاده کنید تا دست‏هایتان تمام مدت با بدن کودکتان تماس داشته باشد.

 

ادامه مطلب...

کودکان مبتلا به فلج مغزی

علت بروز فلج مغزی یا سی‌پی نارس بودن نوزاد، بی‌کفایتی جفت، ناسازگاری خونی بین جنین و مادر عفونت‌های مختلف نوزادی مثل سرخک، یرقان نوزادی و همچنین نرسیدن کافی اکسیژن در زمان زایمان یا طولانی شدن فرایند زایمان است.
معمولا تشخیص این بیماری بین ۹ تا ۱۲ ماهگی شیرخوار است اما گاهی اوقات در اشکال خفیف، تشخیص به تعویق می‌افتد و ممکن است تا دو سالگی مشخص نشود.

فلج مغزی در کودکان

شایع‌ترین مشکلاتی که این بیماران با آن دست به گریبانند با توجه به اینکه اغلب این کودکان رژیم غذایی نامناسبی ندارند و موادغذایی کم‌فیبر می‌خورند، احتمال ابتلا به یبوست در آنهاست. علاوه بر این، در معرض کمبود املاح و ریزمغذی‌ها هم هستند که می‌تواند بر شدت بیماری و عوارض ناشی از آن بیفزاید و با توجه به اینکه کمبود کلسیم، ویتامین D ویتامین K و ال‌کارنتین در این بیماران به وضوح دیده می‌شود، باید تحت‌نظر پزشک مکمل مناسب دریافت کنند.
از دیگر مشکلاتی است که ممکن است کودکان مبتلا به این بیماری با آن دست به گریبان باشند سوءتغذیه است که علت آن، عدم توانایی در مصرف غذاهاست و در نوعی از این بیماری، گاهی وقت‌ها تغذیه باید با سرنگ به معده بیمار تزریق شود.
در کودکانی هم که مشکلی از نظر صرف موادغذایی ندارد، بروز چاقی در آنها شایع است چون به دلیل گرفتگی‌های متعدد و مکرر در عضلات و اندام‌ها فعالیت فیزیکی‌‌شان کاهش پیدا می‌کند و درنتیجه در معرض چاق شدن قرار می‌گیرند. در این بین، کمی بی‌توجهی به تغذیه کودک و دریافت کالری مازاد هم با افزایش وزن بیشتر همراه است که منجر به محدودیت حرکتی می‌شود و برای سلامت کودک خوب نیست.
به دلیل نوع تغذیه این کودکان و تغییرات pH دهان، احتمال بروز پوسیدگی‌های دندانی در آنها شایع است و معمولا برخی از بیماران هم دچار مشکلات تنفسی، تشنج، اختلالات بینایی و شنوایی می‌شوند. علاوه بر این، در کودکان مبتلا به CP، به علت اینکه عملکرد ماهیچه و استخوانی خوب نیست، صفحات رشد نیز زودتر بسته می‌شود و از این رو، قد این بیماران نسبت به میانگین جامعه کوتاه‌تر است بنابراین با توجه به مشکلات متعددی که ممکن است این بیماران با آن مواجه باشند، ضروری است که حتما تحت‌نظر متخصص مغز و اعصاب و در کنار آن، متخصص تغذیه و سپس متخصص طب ورزشی یا طب‌فیزیکی و توانبخشی نیز باشند.

علائم فلج مغزی:

سفتی عضلات

حرکات غیر طبیعی

اشکال در مهارت‌های ادراکی و حسی

اشکال در مهارت‌های حرکتی سنگین از قبیل راه رفتن یا دویدن

اشکال در مهارت‌های حرکتی ظریف از قبیل نوشتن یا باز و بسته کردن دکمه‌های لباس

مشکلاتی که ممکن است کودک فلج مغزی داشته باشد؟

1. مشکلات یادگیری

کودکان فلج مغزی ممکن است انواع به خصوصی از مشکلات یادگیری را تجربه کنند. این موارد شامل دامنه کوتاه توجه، مشکلات برنامه‌ریزی حرکتی (سازماندهی کردن و مرتب کردن)، مشکلات درکی و مشکلات گفتاری (زبانی) می‌شود.

 

2.مشکلات هوشی

کودکان فلج مغزی از نظر توانایی‌های هوشی کاملا متفاوت هستند. برخی علیرغم مشکلات جسمی‌شان، توانایی‌هایی مشابه سایر افراد دارند و برخی دیگر نیز درجاتی از ناتوانی هوشی را در دامنه‌ای از خفیف تا شدید دارند. صحبت کردن نامفهوم، آبریزش دهان یا حرکات غیرطبیعی کودک ممکن است تأثیر اشتباهی روی نقص هوشی بگذارد.

 

3.مشکلات ادراکی

درک، به حس ایجاد شده از اطلاعات دریافتی از حواس گفته می‌شود. درک، کودک را قادر به انجام کارهایی مثل عبور از موانع، قضاوت درباره اندازه و شکل اشیاء و درک اینکه چگونه خطوط در کنار هم یک نامه را تشکیل می‌دهد می‌سازد. کودکانی که از این مشکلات رنج می‌برند ممکن است مشکل‌شان تا زمان مدرسه یا پیش دبستانی نمایان نشود.

 

4.مشکلات زبانی/ برقراری ارتباط

کودکان فلج مغزی ممکن است مشکلاتی در درک و ابراز ایده‌ها و نظراتشان داشته باشند. آن‌ها ممکن است نیاز به پیروی از دستورالعمل‌هایی برای حمایت داشته باشند. اگر کودکی هر یک از مشکلات از قبیل جمله سازی، دادن اطلاعات خاص، داستان سازی درباره احساسات داشته باشد، این احتمال وجود دارد که یادگیری او نیز آسیب دیده باشد.

 

5.مشکلات گفتاری

به علت درگیری عضلات دهان، ممکن است کودکانی یافت شوند که به سختی صحبت می‌کنند. برای کودکان با محدودیت گفتاری ممکن است یک سیستم ارتباطی جایگزین به کمک آن‌ها بیاید مثل تخته ارتباطی، کتاب یا وسایل الکترونیکی.

گفتار نامفهوم در بیمار مبتلا به فلج مغزی، لزوما به معنی نقص هوشی نیست

6.مشکلات غذا خوردن و نوشیدن

فلج مغزی ممکن است عضلاتی را که مسئول باز و بسته کردن دهان و حرکت دادن لب‌ها و زبان هستند را نیز درگیر سازد. این کودکان ممکن است مشکلاتی در جویدن و بلعیدن غذا و نوشیدنی‌ها داشته باشند.

 

7.آبریزش دهان

به علت کنترل ضعیف عضلات ممکن است بعضی از کودکان فلج مغزی درجات مختلفی از آبریزش دهان را داشته باشند. آبریزش دهان زمانی که روی فعالیت حرکتی ظریفی متمرکز می‌شود، به طور محسوسی افزایش می‌یابد.

آیا وضعیت کودک تغییر خواهد کرد؟

فلج مغزی، یک وضعیت ثابت یا بیماری دائمی است. کودکان فلج مغزی تا پایان عمرشان با این وضعیت زندگی می‌کنند. هرچند تمام این کودکان بزرگ می‌شوند و می‌آموزند که با گسترش یافتن و مداخله کاردرمانی می‌توانند تأثیرات ناتوانی‌شان را روی انجام کارهای روزمره کاهش دهند، ولی با این وجود فلج مغزی را نمی‌توان به طور کامل درمان کرد.

آسیب به مغز در حال رشد افزایش نمی‌یابد، اما با این وجود همه کودکان فلج مغزی ممکن است دوره‌هایی را داشته باشند که پیشرفت در آنها به ظاهر متوقف شده باشد.

ادامه مطلب...

واکسن زدن کودکان

واکسیناسیون، عملی است که در زندگی هر فرد اتفاق می افتد و برای افزایش ایمنی فرد نسبت به آلودگی های ویروسی که در آینده، وی با آنها مواجه است ضروریست.

واکسن چیست؟

واکسن مخلوطی است از سازواره های زیستی، ویروس های کشته یا ضعیف شده یا پروتئین های آنتی ژنیک بدست آمده از آنها که برای پیشگیری از ابتلا به بیماری های عفونی تجویز می شود و پدید آورنده نوعی ایمنی فعال در بدن می باشد.

عوارض واکسیناسیون در کودکان

پس از تزریق واکسن، در مواردی احتمال وجود عوارضی در کودک وجود دارد. این عوارض طیف وسیعی را از قرمزی و التهاب تا عارضه مغزی بدون بازگشت را در بر می گیرند لذا ضروری است که با این عوارض آشنا شویم.

1- آنسفالیت

در مواردی پس از چند روز از تزریق واکسن سیاه سرفه، این اختلال ممکن است بوجود بیاید. علائم این عارضه شامل تشنج، تغییرات رفتاری، اختلالات رفتاری و تغییر سطح هوشیاری در کودک می باشد.

2- شکل فلج کننده بیماری فلج اطفال پس از تزریق واکسن

یكي از عوارض بسيار نادري كه بويژه با گونه شماره ۳ ويروس قطره فلج اطفال ممكن است پيش آيد پيدايش شكل فلجي بيماري است. شيوع اين عارضه دربالغين كمي بیشتر از كودكان مي‌باشد، بدين جهت تجويز همگاني قطره ضد فلج كودكان در سنين بالاي ۱۸ سال توصيه نمي‌شود.

3- ناراحتي هاي كليوي و عصبي

در موارد نادري به دنبال تزريق واكسن توام ضد ديفتري- كزاز ناراحتي هاي كليوي و عصبي ديده شده است . در چنين حالاتي تزريق هاي بعدي انجام نمي گيرند .

4- آنافیلاکسی

امکان وقوع واکنش های آنافیلاکتیک در هر شرایطی پس از تزریق وجود دارد لذا ضروری است که کیت اپی نفرین و آدرنالین به همراه دیگر دارو های سریع الاثر در دسترس باشد. با توجه به این که آنافیلاکسی خود دارای عوارض متعدد است لذا ضروریست که در مکان های مانند خوابگاه ها، درمانگاه ها و مکان های این چنینی کیت مذکور در دسترس باشد.

تب پس از واکسن

یکی دیگر از عوارض شایع تزریق واکسن در کودکان تب می باشد. این تب در اغلب اوقات بسیار خفیف می باشد. چنانچه نوزاد پس از تزریق دچار تب شد نیاز است برای کم کردن تب اقداماتی صورت گیرد.  تب های بیشتر از ۳۹ درجه سانتی گراد و مواردی نظیر گریه غیر معمولی و بی قراری نیازمند توجه و مراجعه به پزشک است. همچنین در هنگام تزریق واکسن های بعدی، این نکته را به پزشک یادآوری کنید.

نکات مهم در زمان واکسیناسیون کودک

۱-واکسیناسیون در زمان بیماری هایی مانند سرماخوردگی بدون مشکل انجام خواهد شد.

۲-در کودکان مبتلا به ضایعات مغزی، به جای واکسن سه گانه (دیفتری، کزاز، سیاه سرفه)، واکسن دو گانه (دیفتری و کزاز) تزریق میگردد. همچین در کودکان بزرگتر از ۶ سال، به جای واکسن سه گانه ، تنها واکسن دوگانه تزریق می شود.

۳-در کودکانی که بین ۱۴ ماه تا ۷ سال سن دارند و تا کنون واکسی دریافت نکرده اند، در اولین نوبت واکسن سه گانه تزریق می شود، سپس قطره فلج اطفال تجویز شده و در نهایت واکسن سرخک تجویز می گردد. همچنین باید آزمایش جلدی توبرکولین انجام شده و درصورت منفی بودن، واکسن ب ث ژ تزریق میگردد.

۴-به کودکان مبتلا به اختلالات ایمی اولیه یا اکتسابی، واکسن ویروسی زنده نظیر ب ث ژ تزریق نمی شود.

در پایان توجه داشته باشید که با وجود همه موارد ذکر شده در بالا، هنوز هم واکسیناسیون، امن ترین و بهترین روش پیشگیری از ابتلا به بیماری هایی است که مواجهه با آنها در حیات فرد اجتناب ناپذیر است. درست است که ممکن است واکسن برای فرد عوارضی به همراه داشته باشد اما ضروری است که با آگاهی به این عوارض، اثر آنها را به حداقل رساند.

 

ادامه مطلب...

آیا موبایل برای بچه ها ضرر دارد یا خیر؟

جدیدترین تحقیقاتی است که در خصوص تماس جنین، نوزاد و کودک با وای فای انجام شده و نشان داده است که کودکان به دلیل کوچک بودن جمجمه‌شان بیشتر در معرض آسیب‌های ناشی از چنین انرژی‌هایی هستند. علاوه بر این در این دوران هنوز میزان آب در مغز کودکان زیاد است و در نتیجه اشعه را بیشتر به خودش جلب می‌کند. از جمله مهم‌ترین تاثیرات مخرب وای فای روی مغز کودک عدم تمرکز، نداشتن حافظه کوتاه مدت مناسب، سر درد، اختلال در خواب و کم خوابی، افسردگی، انزوای اجتماعی و خستگی مزمنی است که کودک را در کل روز رها نمی‌کند. شاید این مسأله بتواند شما را توجیه کند که چرا بچه‌های امروزی در مقایسه با نسل ما و قبل تر به اصطلاح حال ندارند! در ضمن به این نکته هم توجه کنید که خطرات اینترنت وایمکس به دلیل طول موجش، از وای فای هم بیشتر است.

استفاده موبایل برای بچه ها

در ضمن بد نست بدانید که بر اساس مطالعاتی که در خصوص تاثیر اشعه ساطع شده از گجت‌ها در حدود ۳ سال قبل انجام شده، متخصصان به این نتیجه رسیده‌اند که بچه هایی که بیشتر از تلفن همراه استفاده می‌کنند، بیشتر هم دچار بیماری‌های خطرناکی همچون تومورهای مغزی می‌شوند. هر چند همه این تاثیرات منفی در حد مطالعات دانشگاهی است و هنوز انجمن غذا و داروی آمریکا مهم تاییدی بر این تاثیرات نامطلوب نزده و استفاده از گجت‌ها را برای کودکان و نوجوانان محدود نکرده ولی از آنجا که قدیمی‌ها گفته‌اند احتیاط شرط عقل است، بهتر است تا حد امکان بچه‌ها را از این ابزارهای الکترونیکی دور نگه دارید.
مراقب چاقی باشید

با نگاهی به دور و اطراف متوجه می‌شویم که بچه‌های امروزی بسیار چاق‌تر از آن چیزی هستند که ما از دوران کودکی و نوجوانی خودمان به یاد داریم و یکی از دلایل شیوع چاقی در میان کودکان و نوجوانان را می‌توان در بی‌تحرکی مزمن‌شان دید. کافی است در یک مهمانی خانوادگی نگاهی به دور و اطرافتان بیندازید تا ببینید که چند درصد از بچه‌ها به جای بازی، دویدن دنبال همدیگر، سرک کشیدن توی حیاط، قایم باشک و… سرشان را توی تبلت کرده‌اند و بیشترین فعالیت بدنی‌شان تکان‌های گهگاهی به سر و حرکت‌های انگشتان دست شان است.

بی‌خوابی نه فقط کودک را خسته می‌کند بلکه روی رشد جسمی و روانی‌اش هم اثرات همه جانبه دارد و عامل مهمی که علی‌رغم تلاش‌های شما برای زود خواباندن کودک و داشتن استراحت کافی، می‌تواند او را بی‌خواب کند، استفاده از آیفون و تبلت و… است. این مساله به‌خصوص وقتی نمود پیدا می‌کند که کودک بلد باشد با استفاده از این گجت‌ها وارد دنیای مجازی شود، پیامک بفرستد و… . پس شاید بد نباشد شما هم مثل استیو جابز مرحوم، که آیفون می‌ساخت ولی به بچه‌هایش نمی داد (!)، شما هم دسترسی فرزند خود را تا رسیدن به سنین نوجوانی محدود سازید.

ای وای از انگشت‌هایش

پزشکان و متخصصان می‌گویند بچه‌هایی که از آیفون و تبلت و تلفن همراه به خصوص از انواع لمسی آن استفاده می‌کند به مرور دچار آسیب عضلانی و آسیب انگشتان دست شده و حرکاتشان با تاخیرهای بالا همراه خواهد بود. علتش هم این است که استفاده بیش از حد کودک از این ابزارها دیگر وقتی برای کارهایی مانند نقاشی که حرکات دست کودک را تنظیم می‌کند، باقی نمی‌گذارد.
استفاده صحیح از گجت‌ها را چطور یاد فرزندمان بدهید؟

شاید بهترین روش آموزش استفاده صحیح از گجت‌ها، برخورد مسئولانه والدین باشد؛ یعنی قرار دادن وسایل نظیر موبایل، تبلت و لپ‌تاپ در اختیار کودک به منظور استفاده سالم و مناسب او باشد نه برای اینکه پدر و مادر بخواهند مدتی از دست سر و صدای او خلاص شوند. این رویکرد سبب می‏شود که والدین نظارت مناسبی بر روی نحوه استفاده کودک داشته باشند و به آموزش‏های مناسب را ارائه دهند.

یکی دیگر از روش‏هایی که والدین می‏توانند به کمک آن وابستگی کودک را به موبایل و تبلت کنترل کنند، استفاده محدود آن است، یعنی هر روز فقط مدت زمان مشخصی به او اجازه استفاده از موبایل و تبلت را بدهند. شرط تاثیرگذاری این روش این است که والدین بر روی قوانینی که وضع می‏کنند محکم بیاستند و بخاطر گریه و زاری کودکانشان زمان استفاده را افزایش ندهند چون دیگر این روش تاثیر‌گذاری خود را از دست می‏دهد.

بیاد داشته باشید که تربیت با دیکتاتوری متفاوت است و باید دلایل سخت‏گیری‏های خود را به شکلی منطقی برای کودکتان توضیح دهید. اگر فرزندتان سوالی از شما پرسید که دلیل آن را نمی‏دانستید، به او بگویید که باید در مورد سوالش فکر کنید تا بهترین جواب را به بدهید. فراموش نکنید که استفاده از موبایل، تبلت و لپ تاپ و همینطورا استفاده از اینترنت، در صورت استفاده سالم و مناسب می‏تواند سطح آگاهی کودک شما را افزایش دهد و همچنین به تقویت هوش هیجانی او کمک کند.

ادامه مطلب...
تماس با خدمات پرستاری