تگ - کیسه آب

جفت

جفت و سلامت آن برای بارداری از یک بارداری سالم و رشد طبیعی جنین بسیار مهم و حیاتی است. این ارگان اکسیژن و مواد غذایی مورد نیاز برای رشد جنین را فراهم کرده و سموم و مواد زائد را از خون جنین دور می کند. علاوه بر آن جفت در تولید هورمون های بدن نیز نقش مهمی داشته و از جنین در مقابل باکتری ها و ابتلا به انواع عفونت ها محافظت می کند. جفت به دیواره رحم چسبیده و با بند ناف به جنین متصل است. جفت در اغلب بارداری ها در نیمه فوقانی یا کنار دیواره رحم قرار دارد ولی با این وجود در برخی موارد ممکن است نحوه قرارگیری یا اتصال آن به دیواره رحم به گونه ای باشد که منجر به بروز مشکلاتی برای مادر شود.

جفت و بارداری

عواملی که خطر بروز اختلالات جفت را افزایش می دهند عبارتند از :

  • نژاد
  • سابقه مصرف سیگار
  • فشار خون بالا
  • بارداری های دو یا چند قلویی
  • اختلال انعقاد خون مادر
  • سابقه قبلی عمل جراحی، رحم مانند سزارین
  • سابقه قبلی ابتلا به مشکلات جفت
  • استعمال مواد مخدر نظیر کوکائین توسط مادر
  • سن مادر- خانم های باردار بالای 40 سال در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
  • پارگی زودرس کیسه آب خطر وقوع اختلالات جفت با پارگی زودرس کیسه آمینوتیک افزایش می یابد.

عوارض و مشکلات بسیاری هستند که می توانند بر سلامت و عملکرد صحیح در پایین ترین بخش رحم قرار گرفته و در نتیجه تمام یا قسمتی از دهانه رحم را می پوشاند.

گرچه در پاره ای موارد این عارضه همراه با سیر پیشرفت بارداری به تدریج بر طرف می شود.

ریسک ابتلا به این عارضه در موارد زیر شایع تر است:

  • سیاه پوستان و سایر اقلیت های نژادی
  • سنین بالای بارداری
  • استعمال سیگار و دخانیات
  • سابقه قبلی سقط جنین، سزارین و سایر عمل های جراحی رحم
  • بارداری های دو یا چند قلویی

این عارضه معمولاً به دو شکل دیده می شود: جفت سرراهی ناقص که در آن جفت تنها بخشی از دهانه رحم را پوشانده و جفت سرراهی کامل که در آن سرویکس یا دهانه رحم به طور کامل توسط جفت مسدود شده است. خونریزی واژینال در طول بارداری یا حین زایمان از عوارض جفت سرراهی است که ممکن است در برخی موارد شدید باشد.

عوارض جفت سرراهی در دوران بارداری عبارت است از:

  • پارگی جفت
  • افزایش خطر ابتلا به عفونت
  • خونریزی
  • انقباضات
  • زایمان زودرس

در صورت وجود عارضه جفت سرراهی برای حفظ سلامت نوزاد انجام عمل سزارین در اغلب موارد ضرورت خواهد یافت.

دکولمان یا جدا شدن زودرس جفت

این عارضه زمانی رخ می دهد که در آن تمام و یا قسمتی از جفت پیش از زایمان و در دوران بارداری از دیواره رحم جدا شود.

وقوع این عارضه در سه ماهه سوم بارداری شیوع بیشتری دارد. این عارضه از شایع ترین اختلالات جفت به شمار رفته و یک مورد از هر 100 بارداری را در برمی گیرد. جدا شدن زودرس جفت علت اصلی مرگ و میر جنین است. این عارضه همچنین نرخ بالای زایمان زودرس و محدودیت رشد جنین را نیز به دنبال دارد.

خطر ابتلا به این عارضه در موارد زیر افزایش می یابد:

  • تروما یا وارد آمدن ضربه مستقیم به شکم
  • پارگی زودرس کیسه آب
  • مصرف سیگار
  • استعمال کوکائین
  • سابقه قبلی دکولمان جفت (جدا شدن زودرس جفت)
  • فشار خون مزمن یا فشار خون ناشی از حاملگی
  • جفت خندقی
  • ناهنجاری های آناتومیک

دکولمان یا جدا شدن زودرس جفت در بسیاری از مادران باردار با علائمی نظیر خونریزی واژینال، درد در ناحیه شکم، انقباضات مداوم و اختلالات ضربان قلب جنین همراه است.

نارسایی جفت:

جفت با تامین اکسیژن، تبادل مواد غذایی و خارج کردن سموم و مواد زائد از بدن جنین نقش بسیار مهم و حیاتی در رشد طبیعی جنین ایفا می کند. در حالیکه دراین عارضه ساختار جفت به درستی کار نکرده و به دنبال آن فرایند غذا رسانی به جنین توسط جفت مختل می شود. ابتلا به این عارضه در اغلب موارد محدودیت رشد جنین و وزن کم نوزاد در هنگام تولد را به دنبال خواهد داشت. عارضه نارسایی جفت در مادران باردار معمولاً با کاهش جنین و عدم تطابق سایز رحم با سن حاملگی مادر همراه است. ابتلا به این عارضه می تواند همزمان اثرات نامطلوبی بر سلامت مادر و جنین داشته باشد. مادران باردار مبتلا به دیابت بارداری و فشار خون بالا در معرض خطرات بیشتری قرار دارند.

ابتلا به نارسایی جفت در اغلب مادران باردار همراه با علائم زیر است:

  • دکولمان یا جدا شدن زودرس حفت
  • زایمان زودرس
  • پره اکلامپسی یا مسمومیت بارداری

عوارض نارسایی جفت بر جنین:

  • ابتلا به پره اکلامپسی یک مورد در هر 20 بارداری را شامل می شود.
  • نرسیدن اکسیژن به مغز نوزاد در حین زایمان که با عوارضی نظیر فلج مغزی همراه است.
  • ناتوانی یادگیری نوزاد
  • کاهش خطرناک دمای بدن نوزاد
  • کاهش قند خون یا هیپوگلیسمی قرمز خون
  • زایمان زودرس
  • ضرورت انجام عمل جراحی سزارین
  • مرگ جنین در داخل رحم و مرده زایی

ابتلا به عارضه نارسایی جفت در نخستین ماه های بارداری مشکلات بیشتری و شدیدتری را برای جنین به دنبال خواهد داشت. به علت عدم وجود درمان قطعی برای این عارضه پیگیری و انجام منظم توصیه ها و مراقبت های دوران بارداری برای حفظ سلامت مادر و جنین در این دوران بسیار مهم و حیاتی است. در صورت ابتلا به این عارضه پزشک ضمن بررسی منظم سیر بارداری، شما را به رعایت نکات زیر توصیه خواهد کرد:

  • معاینات مستمر در مطب
  • شمارش حرکات جنین
  • ارتقاء سطح آگاهی فردی در خصوص شناخت علائم پره اکلامپسی
  • استراحت در بستر
  • تزریق استروئید پیش از هفته 32 بارداری در صورت وجود خطر زایمان زودرس
  • پیگیری و انجام بررسی های بیشتر زیر نظر متخصصان طب مادر و جنین

آنفارکتوس جفت:

این عارضه زمانی رخ می دهد که به علت وجود اشکال در عروق تغذیه کننده، بافت های برخی از قسمت های جفت به دلیل عدم خونرسانی کافی از میان می روند.

محدودیت رشد و یا مرگ جنین را به دنبال خواهد داشت. وقوع این عارضه در میان خانم های باردار مبتلا به پرفشاری خون شایع تر است.

 

ادامه مطلب...

مکونیوم چیست؟

پارسیان آوید: چند روز پس از زایمان، نوزاد اولین مدفوع خود را دفع می کند که مکونیوم نام دارد. این ماده ی چسبنده و قیرگونه به رنگ سبز - سیاه و شامل زواید روده های جنین در دوران بارداری است.

گاهی نوزاد پیش یا هنگام زایمان نیز مکونیوم را دفع می کند. اگر کیسه ی آب مادر پاره شود و مکونیوم در ان دیده شود، مراقب پزشکی درباره ی وضعیت سلامت نوزاد نگران خواهد شد. شاید مکونیوم اندکی پس از زایمان دفع شود، حتی اگر نوزاد هنوز تغذیه نشده باشد. البته در اکثر موارد دفع مکونیوم پس از شیردهی پستانی رخ خواهد داد. کلستروم یا آغوز سرشار از مواد مغذی است و تاثیر ملین دارد و به نوزاد برای دفع چند مدفوع چسبنده ی اولیه کمک می کند.

مکونیوم از چه تشکیل شده است؟

عموماً از هفته ی چهاردهم بارداری، بچه ها به طور منظم مایع آمنیوتیک را می بلعند. مایع آمنیوتیک برای رشد جنین مهم است و حاوی مواد مخاطی، موی بچه (کرک ها)، سلول های روده، زردآب و  آب است.

مایع از میان روده ی کوچک جنین می گذرد که اب را جذب و خارج می کند. هر باقیمانده ای که جا بماند، به روده ی بزرگ منتقل می شود. این مواد جمع میشوند و ماده ای چسبنده و قیرگونه ای را به وجود می آورند که مکونیوم نام دارد. زمانی که بچه به دوره ی کامل بارداری می رسد، مکونیوم بیشتر فضای روده را پر کرده است. در روزهای نخست پس از زایمان، پستان کلستروم تولید می کند. این ماده فواید مثبت بسیاری دارد و ملینی طبیعی است که به خارج کردن مکونیوم از روده ای فرزند تان کمک می کند. معمولا در اولین دوازده ساعت پس از زایمان بچه ی دوره ی کامل، این اتفاق می افتد. اگر مکونیوم تا چهل و هشت ساعت پس از زایمان دفع نشد، مراقبان پزشکی به انسداد روده مشکوک می شوند.

دفع مکونیوم پیش از زایمان
اگر جنین پیش از زایمان مکونیوم دفع کند، مایع آمنیوتیک آلوده می شود و رنگش سبزگونه به نظر می رسد. جنین نیز آغشته به مکونیوم می شود، خصوصا اگر ورنیکس (پوشش موم گونه ی پوست) زیادی روی سطح پوستش وجود داشته باشد. شاید بچه نیز مکونیوم ببلعد که البته اسیبی نمی رساند.

بچه هایی که پیش از زایمان مکونیوم دفع می کنند، احتمالا سیستم گوارششان بالغ شده است. و هر چه بیشتر از موعد زایمان در رحم بمانند، به احتمال بیشتری پیش از زایمان مکونیوم دفع کنند.
این مشکل به علت فشرده شدن موقتی و ناگهانی بند ناف یا سر نیز رخ میدهد. کمبود لحظه ای اکسیژن باعث شل شدن ماهیچه های مقعد می شود که به مکونیوم اجازه خروج می دهد. اغلب در لحظات نهایی زایمان، سر بچه نسبتا فشرده می شود و وقتی بدنش بیرون آمد، رده هایی از مکونیوم روی او دیده می شود. تقریبا در ۲۰% از بارداری ها آب آلوده به مکونیوم دیده می شود.

آیا مکونیوم خطرناک است؟؟
اگر کیسه ی آب پاره شود و رگه های مکونیوم مشهود باشد، معمولاً باعث نگرانی می شود. اگر رنگ آب سبزگونه باشد، معمولاً نشان می دهد که مکونیوم به تازگی دفع شده است. رنگ زرد یا قهوه ای گونه نشان می دهد که مکونیوم قبلا دفع شده یا قدیمی است. نگرانی اصلی در مایع آمنیوتیک آغشته به مکونیوم احتمال نفوذ مکونیوم به شش جنین است. این مشکل سندرم استنشاق مکونیوم نام دارد.

سندرم استنشاق مکونیوم چیست؟
در دوران بارداری، شش جنین پر از مایع آمنیوتیک است و اگر مکونیوم نیز در آن وجود داشته باشد، وارد مجرای هوای جنین نمی شود. هنگام زایمان، اگر بچه به شدت زیر فشار باشد و مدت طولانی اکسیژن به او نرسید، احتمال دارد بچه نفس بکشد و مکونیوم موجود را تنفس کند.

هنگام فرستادن نفس به درون، این ماده بخشی یا همه ی مجرای هوای بچه را مسدود می کند، تنفس را مشکل می سازد و میزان اکسیژن رسانی محدود می شود. سندرم استنشاق مکونیوم باعث ناراحتی های شیمیایی در مجرای هوا نیز می شود که مشکل تنفسی را بیشتر می کند. در اثر استنشاق مکونیوم، عفونت شش و ناکارایی سورفکتانت نیز امکان پذیر است. سورفکتانت ماده ای است که به گسترش کامل شش کمک می کند.

از ۲۰٪ نوزادان به دنیا آمده با آب آغشته به مکونیوم، حدود ۲% تا ۵% دچار سندرم استنشاق مکونیوم می شوند.

نشانه های سمندرم استنشاق مکونیوم عبارتند  از:
تنفس سریع

تنگی نفس و قرقر کردن

وقفه ی تنفسی

امتیاز کم آپگار (رنگ، توازن ماهیچه ای، واکنش ها)

سینه ی بیش از حد متورم

درمان استنشاق مکونیوم چیست؟
طبق رهنمود کنونی اکادمی متخصصان کودکان، برای بچه ای که مکونیوم استنشاق کنید، نباید هنگام زایمان روند ساکشن (مکش یا بیرون کشیدن محتویات بینی) انجام شود. قبلا وقتی سر بچه بیرون می امد، ساکشن اجرا می شد. دیگر این عمل رایج نیست.

اگر بچه ای مکونیوم استنشاق کرد و فعال و به ظاهر خوب است و تپش قلب مناسب دارد (بیش از صد تپش در دقیقه) مراقبان پزشکی باید برای بیست و چهار ساعت نخست نشانه های سندرم استنشاق مکونیوم نظارت داشته باشد.

بچه هایی که مکونیوم استنشاق کرده اند و فعال نیستند، تپش قلب ضعیف دارند (زیر صد تپش در  دقیقه ) و توازن ماهیچه ای اندکی ضعیف است و احتمالا به ساکشن فوری نیاز دارند. مراقبان پزشکی مجرای هوای نوزاد را تا حد امکان تمیز می کنند تا میزان مکونیوم استنشاق شده را محدود سازند. لوله ای از طریق دهان یا بینی وارد مجرای تنفسی می شود. احتمالا بچه های مبتلا به سندرم استنشاق مکونیوم زمانی را در بخش مراقبتهای ویژه ی نوزادان نارس یا شیرخوارگاه مخصوص خواهند گذراند. آنها برای نشانه های عفونت نظارت می شوند، آزمایشهای خون مختلفی انجام میدهند و شاید به درمان با  اکسبیژن نیاز داشته باشند. ممکن است برخی از نوزادان با سندرم استنشاق مکونیوم شدید دچار ذات الریه شوند. اکثر نوزادان مبتلا به سندرم استنشاق مکونیوم شدید در دوازده ماه اول زندگی خود دچار خس خس و عفونت شش می شوند اما همان طور که شش کیسه های جدید هوا می سازد، این مشکل بهبود می یابد.

چگونه می توان از سندرم سمتنشاق مکونیوم جلوگیری کرد؟
آشکارترین روش برای دوری از این مشکل داشتن محیط زایمان ارام و پشتیبانی از مادر در هنگام زایمان است. اگر خانمی هنگام زایمان عصبی و مضطرب باشد، این حس باعث کندی یا متوقف شدن  انقباض ها می شود. در نتیجه، برای سرعت بخشیدن به ان نیاز به مداخلات پزشکی افزایش می یابد که در نهایت باعث تنش جنین خواهد شد.

مداخلاتی مثل پارہ کردن مصنوعی کیسه ی اب، نظارت پیاپی جنین و القا یا تشدید ان با اکسی توسین مصنوعی همگی باعث می شوند که جنین مضطرب شود. اگر کیسه ی اب پاره شد و مکونیوم وجود داشت، باید بررسی بیشتری انجام شود و همین امر از میزان تحرک شما می کاهد.
اگر مکونیوم رقیق باشد و مراقب  پزشکی تشخیص داد که تپش بچه خوب است، وضعیت زایمان راست قامتی را برگزینید که به انقباض ها اجازه دهد مایع را از شش بیرون براند و از دهان و بینی خارج سازد. بگذارید بند ناف به تپش خود ادامه دهد تا پیش از شروع تنفس هوا به درون شش، اکسیژن ضروری برای فرزند تان را تامین کند.

اکثر نوزادانی که پیش از زایمان مکونیوم دفع می کنند، از دوره ی کامل گذشته اند (پس از تاریخ موعد زایمان تخمینی) و دفع مدفوع فقط نشانه ای برای تکامل عملکرد سیستم گوارشی است. والدین باید از نشانه های سندرم استنشاق مکونیوم اگاه باشند و اگر نگران تنفس فرزندشان بودند، در پی مراقبتهای پزشکی باشند.

ادامه مطلب...
تماس با خدمات پرستاری